بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام  (ح55) التفكير, العقل, الإدراك
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام  (ح55) التفكير, العقل, الإدراك

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

0:00 0:00
Speed:
August 23, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح55) التفكير, العقل, الإدراك

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح55) التفكير, العقل, الإدراك

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الخَامِسَةِ وَالخَمسِينَ, وَعُنوَانُهَا: "التَّفكِيرُ, العَقْلُ, الإِِدرَاكُ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الثَّانِيَةِ وَالأربَعِينَ مِنْ كِتَابِ "نظَامِ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "وعليهِ فالعقلُ أوِ الفكرُ أوِ الإدراكُ هوَ نقلُ الحِسِّ بالواقعِ بوساطةِ الحواسِّ إلى الدماغِ ووُجودُ معلوماتٍ سابقةٍ يُفَسَّرُ بوساطَتِهَا الواقعُ. وعلى ذلكَ فالقيادةُ الفكريةُ الشيوعيَّةُ مخطِئَةٌ وفاسدةٌ، لأنَّها غيرُ مبنِيَّةٍ على العقلِ، كما أنَّ معنى الفكرِ والعقلِ عندَهَا فاسِدٌ.   وكذلكَ القيادةُ الفكريَّةُ الرأسمالِيَّةُ مبنِيَّةٌ على الحلِّ الوسطِ بينَ رجالِ الكنيسةِ والمفكِّرينَ، فإنَّها بعدَ ذلكَ الصراعِ العنيفِ الَّذي اسْتَمَرَّ عِدَّةَ قُرُونٍ بينَ رجالِ الدينِ والمُفَكِّرينَ، تَوَصَّلُوا إلى حلٍّ وسطٍ هوَ فصلُ الدينِ عنِ الحياةِ، أي الاعترافُ بوجودِ الدينِ ضِمْنَاً وفصلُهُ عنِ الحياةِ، ولذلكَ لمْ تكنِ القيادةُ الفكريَّةُ مبنيَّةً على العقلِ، وإنَّما هيَ حلُّ تَرْضِيَةٍ أوْ حلٌّ وسطٌ. ولذلكَ نجدُ فكرةَ الحلِّ الوسطِ أصيلةً عندَهُمْ، فَهُمْ يُقَرِّبُونَ بينَ الحَقِّ والباطلِ بحلٍّ وسطٍ، وبينَ الإيمانِ والكفرِ بحلٍّ وسطٍ، وبينَ النورِ والظَلامِ بحلٍّ وسطٍ، معَ أنَّ الحلَّ الوسطَ غيرُ موجودٍ، لأنَّ المسألةَ إمَّا الحقُّ أوِ الباطِلُ، وإمَّا الإيمانُ أو الكفرُ، وإمَّا النورُ أوِ الظلامُ، ولكنَّ الحلَّ الوسطَ الَّذي بَنَوْا عليهِ عَقيدَتَهُمْ وقيادَتَهُمُ الفكريَّةَ أبْعَدَهُمْ عَنِ الْحَقِّ، وَعَنِ الإِيْمَان،ِ وَعَنِ النُّورِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ قِيَادَتُهُمُ الفِكْرِيَّةُ فَاسِدَةً لأنَّهَا غَيرُ مَبنِيَّةٍ عَلَى العَقْلِ. وَأ مَّا القِيَادَةُ الفِكْرِيَّةُ الإِسلامِيَّةُ فَإنَّهَا مَبنِيَّةٌ عَلَى العَقْلِ، إذْ تَفْرِضُ عَلَى الْمُسلِمِ أنْ يُؤمِنَ بِوُجُودِ اللهِ، وَبِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ، وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ، عَنْ طَرِيقِ العَقْلِ. وَتَفرِضُ الإِيْمَانَ بِالْمُغَيَّبَاتِ، عَلَى أنْ تأتيَ مِنَ شَيءٍ ثَبَتَ وُجُودُهُ بِالعَقْلِ، كَالقُرآنِ وَالحَدِيثِ المُتَواتِرِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ قِيَادَةً فِكْرِيَّةً مَبنِيَّةً عَلَى العَقلِ.

 36

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يُعَرِّفُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ العَقلَ أوِ الفكرُ أوِ الإدراكُ, وَهِيَ ثَلاثَةُ أسْمَاءٍ لِمُسَمَّىً وَاحِدٍ فَيَقُولُ:

العقل: هوَ نقلُ الحِسِّ بالواقعِ بوساطةِ الحواسِّ إلى الدماغِ ووُجودُ معلوماتٍ سابقةٍ يُفَسَّرُ بوساطَتِهَا الواقعُ. نَستَنتِجُ مِنْ هَذَا التَّعرِيفِ أنَّ عَمَلِيَّةَ التَّفكِيرِ حَتَّى تَتِمَّ لا بُدَّ لَهَا مِنْ أربَعَةِ أركَانٍ:

  1. الوَاقِع الَّذِي يُوضَعُ مَوضِعَ التَّفكِيرِ؛ لِيُفَكَّرَ بِهِ. وَهُوَ وَاحِدٌ مِنْ خَمسَةِ أشْيَاءَ تَقَعُ تَحْتَ حِسِّ الإِنسَانِ: إِمَّا أنْ تُبصِرَهُ عَينَاهُ, وَإِمَّا أنْ تَسمَعَهُ أذُنَاهُ, وَإِمَّا أنْ يُحِسَّهُ بِيَدَيهِ, وَإِمَّا أنْ يَشُمَّهُ أنفُهُ, وَإِمَّا أنْ يَتَذَوَّقَهُ بِلِسَانِهِ.
  2. الحَوَاسُّ الَّتِي تَنقُلُ الحِسَّ بِالوَاقِعِ إلَى الدِّمَاغِ وَهِيَ خَمْسَةُ حَوَاسَّ: البَصَرُ, وَالسَّمْعُ, وَالشَّمُّ, وَالتَّذَوُّقُ, وَاللَّمْسُ.
  3. الدِّمَاغُ الصَّالِحُ الَّذِي فِيهِ قُوَّةُ الرَّبْطِ لِرَبطِ الوَاقِعِ المَوضُوعِ مَوضِعَ التَّفكِيرِ بالمَعلُومَاتِ السَّابِقَةِ.
  4. المَعلُومَاتُ السَّابِقَةُ الَّتِي يُفَسَّرُ بِوَسَاطَتِهَا الوَاقِعُ المَوضُوعُ مَوضِعَ التَّفكِيرِ.

بِنَاءً عَلَى هَذَا التَّعرِيفِ لِلعَقلِ يُقَرِّرُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ ثَلاثَةَ أُمُورٍ تَتَعَلًّقُ بِالقِيَادَاتِ الفِكرِيَّةِ:

  1. أنَّ القِيَادةَ الفكريةَ الشيوعيَّةَ مخطِئَةٌ وفاسدةٌ، لأنَّها غيرُ مبنِيَّةٍ عَلَى العَقلِ، كَمَا أنَّ مَعنَى الفِكْرِ وَالعَقلِ عِندَهَا فَاسِدٌ.
  2. وكذلكَ القيادةُ الفكريَّةُ الرأسمالِيَّةُ مخطِئَةٌ وفاسدةٌ، لأنَّها غيرُ مبنِيَّةٍ على العقلِ، بَلْ هِيَ مبنِيَّةٌ عَلَى الحَلِّ الوَسَطِ بَينَ رِجَالِ الكَنِيسَةِ والمفكِّرينَ.
  3. أ مَّا القيادةُ الفكريَّةُ الإسلاميَّةُ فَهِيَ القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ الصَّجِيحَةُ لإنَّهَا مبنيَّةٌ على العقلِ، إذْ تَفْرِضُ على المسلمِ أنْ يُؤمِنَ بوجودِ اللهِ، وبِنُبُوَّةِ مُحَمَّدٍ، وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ، عَنْ طَرِيقِ العَقْلِ. وَتَفرِضُ الإِيْمَانَ بالْمُغَيَّبَاتِ، عَلَى أنْ تَأتيَ مِنَ شَيءٍ ثَبَتَ وُجُودُهُ بِالعَقْلِ، كَالقُرآنِ وَالحَدِيثِ المُتَواتِرِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ قِيَادَةً فِكْرِيَّةً مَبنِيَّةً عَلَى العَقْلِ.

يَستَطرِدُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ فِي الحَدِيثِ عَنْ فِكْرَةِ الْحَلِّ الوَسَطِ لِيُبَيِّنَ لَنَا كَيفَ أتَتْ لِلمَبدَأِ الرَّأسْمَالِيِّ فَيَقُولُ: بَعْدَ ذَلِكَ الصِّرَاعِ العَنِيفِ الَّذِي اسْتَمَرَّ عِدَّةَ قُرُونٍ بينَ رِجَالِ الدِّينِ وَالمُفَكِّرِينَ، تَوَصَّلُوا إِلَى حَلٍّ وَسَطٍ هُوَ فَصْلُ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ، أيِ الاعتِرَافُ بِوُجُودِ الدِّينِ ضِمْنَاً وَفَصلُهُ عَنِ الحَيَاةِ، وَلِذَلِكَ لَمْ تَكُنِ القِيَادَةُ الفِكرِيَّةُ مَبنيَّةً عَلَى العَقْلِ، وَإنَّمَا هِيَ حَلُّ تَرْضِيَةٍ أوْ حَلٌّ وَسَطٌ. وَلِذَلِكَ نَجِدُ فِكْرَةَ الْحَلِّ الوَسَطِ أصِيلَةً عِندَهُمْ، فَهُمْ يُقَرِّبُونَ بَينَ الحَقِّ وَالبَاطِلِ بِحَلٍّ وَسَطٍ، وَبَينَ الإِيْمَانِ وَالكُفْرِِ بِحَلٍّ وَسَطٍ، وَبَينَ النُّورِ وَالظَّلامِ بِحَلٍّ وَسَطٍ، مَعَ أنَّ الْحَلَّ الوَسَطَ غَيرُ مَوجُودٍ، لأنَّ الْمَسْألَةَ إِمَّا الْحَقُّ أوِ البَاطِلُ، وَإِمَّا الإِيْمَانُ أو الكُفْرُ، وَإِمَّا النُّورُ أوِ الظَّلامُ، وَلَكِنَّ الْحَلَّ الوَسَطَ الَّذِي بَنَوْا عَلَيهِ عَقيدَتَهُمْ وَقِيَادَتَهُمُ الفِكريَّةَ أبْعَدَهُمْ عَنِ الْحَقِّ، وَعَنِ الإِيْمَان،ِ وَعَنِ النَّورِ، وَلِذَلِكَ كَانَتْ قِيَادتُهُمُ الفكرِيَّةُ فَاسِدَةً لأنَّها غَيرُ مَبنيَّةٍ عَلَى العَقْلِ.

37

إِنَّ فِكْرَةَ الحَلِّ الوَسَطِ فِكْرَةٌ مَرفُوضَةٌ عَقْلاً وَشَرعًا, يَرفُضُهَا الشَّرعُ الحَنِيفُ, وَيَرفُضُهَا وَلا يَقبَلُ بِهَا مُطْلَقًا صَاحِبُ العَقْلِ السَّلِيمِ؛ لأنَّ بِهَا ضَيَاعُ البِلادِ وَحُقُوقِ العِبَادِ, فَحِينَ احْتَلَّ يَهُودُ أرْضَ فِلَسطِينَ, عَرَضَ الغَرْبُ الكَافِرُ فِكْرَةَ الْحَلِّ الوَسَطِ, وَذَلِكَ بِأنْ تَكُونَ أرْضُ فِلَسطِينَ نِصفُهَا لِيَهُودَ, وَنِصفُهَا البَاقِي لأهْلِهَا, وَأخَذُوا يُمَاطِلُونَ, وَلَمْ يَحْصُلْ أهْلُ فِلَسطِينَ عَلَى شَيءٍ مِنْ أرضِهِمْ فَضَاعَتِ البِلادُ. وَهَكَذَا أيضًا تَضِيعُ حُقُوقُ العِبَادِ عَنْ طَرِيقِ تَدَخُّلِ الوُسَطَاءِ وَأصْحَابِ الحَلِّ الوَسَطِ الَّذِينَ يُطَالِبُونَ صَاحِبَ الحَقِّ أنْ يَتَنَازَلَ عَنْ حَقِّهِ أو عَنْ جُزءٍ كَبِيرٍ مِنهُ لِغَرِيمِهِ بَدَلاً مِنْ أنْ يُطَالِبُوا أو يُلزِمُوا الَّذِي عَلَيهِ الحَقُّ بِحُسْنِ الأدَاءِ. وَحَرِيٌّ بِالمَرْءِ أنْ يُخَاطِبَ نَفسَهُ لِتَقِفَ مَعَ الحَقِّ أينَمَا كَانَ, وَتَنأى عَنِ البَاطِلِ مَهْمَا كَانَتِ المُغرِيَاتُ فَيَقُولَ لَهَا كَمَا قَالَ نِزَار قَبَّانِي بِتَصَرُّفٍ مِنِّي طَفِيفٍ:      

إِنِّي خَيرتُكِ فَاختَارِي ... فَجُـبْنٌ ألاَّ تَختَارِي

اختَارِي الحَقَّ أوِ اللاحَقَّ

لا تُوجَدُ مِنطَقةٌ وُسطَى ... مَا بَينَ الجَنَّةِ وَالنَّارِ

فَلْنَتَدَارَكْ أنفُسَنَا نَحْنُ وَإِيَّاكُمْ مُستَمِعِيَّ الكِرَامِ مَعَ مَنْ نَكُونُ؟! إِنَّمَا هُمَا طَرِيقَانِ لا ثَالِثَ لَهُمَا: طَرِيقُ الحَقِّ ... وَطَرِيقُ الضَّلالِ, قَالَ تَعَالَى: (فَذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلَالُ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ). (يونس 32) نَعُوذُ بِاللهِ مِنْ طَرِيقِ الضَّلالِ وَأهْلِ الضَّلالِ!! وَإِنَّمَا هُمَا فَرِيقَانِ لا ثَالِثَ لَهُمَا: فَرِيقٌ فِي الجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ. قَالَ تَعَالَى: (وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَىٰ وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيهِ فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَفَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ). (الشورى 7) وَقَالَ تَعَالَى: (لَا يَسْتَوِي أَصْحَابُ النَّارِ وَأَصْحَابُ الْجَنَّةِ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ). (الحشر 20) جَعَلَنَا اللهُ وَإِيَّاكُمْ مِنَ الفَائِزِينَ. آمِينَ يَا رَبَّ العَالَمِينَ!!

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.