بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح187) تقسيم بيت المال إلى قسمين: قسم الواردات, وقسم النفقات
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح187) تقسيم بيت المال إلى قسمين: قسم الواردات, وقسم النفقات

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.

0:00 0:00
Speed:
January 02, 2025

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح187) تقسيم بيت المال إلى قسمين: قسم الواردات, وقسم النفقات

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام
(ح187) تقسيم بيت المال إلى قسمين: قسم الواردات, وقسم النفقات


الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.


أيها المؤمنون:


السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا: "بُلُوغُ المَرَامِ مِنْ كِتَابِ نِظَامِ الِإسْلَامِ" وَمَعَ الحَلْقَةِ السَّابِعَةِ وَالثَّمَانِينَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا: "تَقْسِيمُ بَيتِ الـمَالِ إِلَى قِسْمَينِ: قِسْمِ الوَارِدَاتِ, وَقِسْمِ النَفَقَاتِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ السَّادِسَةَ عَشْرَةَ بَعْدَ المِائَةِ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ:


المادة 102: بَيْتُ المَالِ دَائِرَةٌ تَتَوَلَّى الوَارِدَاتِ وَالنَّفَقَاتِ وَفْقَ الأَحْكَامِ الشَّرعِيَّةِ مِنْ حَيثُ جَمْعُهَا وَحِفْظُهَا وَإِنفَاقُهَا. وَيُسَمَّى رَئِيسُ دَائِرَةِ بَيْتِ المَالِ (خَازِنُ بَيْتِ المَالِ)، وَيَتْبَعُ هَذِهِ الدَّائِرَةَ إِدَارَاتٌ فِي الوِلَايَاتِ, وَيُسَمَّى رَئِيسُ كُلِّ إِدَارَةٍ (صَاحِبُ بَيْتِ المَالِ).


وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يَا أُمَّةَ الإِيمَانْ, يَا أُمَّةَ القُرآنْ, يَا أُمَّةَ الإِسلَامْ, يَا أُمَّةَ التَّوحِيدْ, يَا مَنْ آمَنتُمْ بِاللهِ رَبّاً, وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً وَرَسُولاً, وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ مِنهَاجاً وَدُستُوراً, وَبِالإسلَامِ عَقِيدَةً وَنِظَاماً لِلْحَياَة,ِ أَيُّهَا المُسلِمُون فِي كُلِّ مَكَانْ, فَوقَ كُلِّ أَرضٍ, وَتَحتَ كُلِّ سَمَاءْ, يَا خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَتْ لِلنَّاسِ, أَيُّهَا المُؤمِنُونَ الغَيُورُونَ عَلَى دِينِكُمْ وَأُمَّتِكُمْ. أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيكُمْ حَتَّى تدرُسُوهُ وَأنتمْ تَعْمَلُونَ مَعَنَا لإِقَامَتِهَا, وَهَذِهِ هِيَ التَّتِمَّةُ الثَّانِيَةُ وَالأَخِيرَةُ لِلمَادَّةِ الثَّانِيَةِ بَعْدَ المِائَةِ. وَإِلَيكُمْ بَيَانَ أَدِلَّةِ هَذِهِ المَادَّةِ مِنْ كِتَابِ مَقَدِّمَةِ الدُّستُورِ: وَسَارَ خُلَفَاءُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الرَّاشِدُونَ سِيرتَهُ، فَكَانُوا يَسْتَعْمِلُونَ غَيرَهُمْ عَلَى المَالِ وَشُؤُونِهِ، رَوَى ابْنُ إِسْحَقَ وَخَلِيفَةُ قَالَا: «وَقَدْ وَلَّى -أَيْ أَبُو بَكْرٍ - أَبَا عُبَيدَةَ بْنَ الجَرَّاحِ بَيْتَ المَالِ، ثُمَّ وَجَّهَهُ إِلَى الشَّامِ».


وَفِي تَرْجَمَةِ مُعَيْقِيبَ قَالَ الذَّهَبِيُّ «وَاسْتَعْمَلَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ عَلَى بَيتِ المَالِ». وَفِي البِدَايَةِ وَالنِّهَايَةِ لابْنِ كَثِيرٍ عَنْ عَبدِ اللهِ بْنِ الزُّبَيرِ: "أَنَّ رَسُـولَ اللهِ eاسْتَكْتَبَ عَبْدَ اللهِ بْنَ الأَرْقَمِ بْنَ عَبدِ يَغُوثَ, وَكَانَ يُجِيبُ عَنهُ المُلُوكَ, وَبَلَغَ مِنْ أَمَانَتِهِ أَنَّهُ كَانَ يَأْمُرُهُ أَنْ يَكْتُبَ إِلَى بَعْضِ المُلُوكِ, فَيَكْتُبَ وَيَخْتِمَ عَلَى مَا يَقْرَؤُهُ لِأَمَانَتِهِ عِندَهُ, وَكَتَبَ لِأَبِي بَكْرٍ, وَجَعَلَ إِلَيهِ بَيتَ المَالِ, وَأَقَرَّهُ عَلَيهِمَا عُمَرُ بْنُ الخَطَّابِ". وَرَوَى ابْنُ سَعْدٍ فِي الطَّبَقَاتِ، وَابْنُ حَجَرَ فِي الإِصَابَةِ، أَنَّ عُمَرَ كَانَ خَازِنُهُ يَسَارَ بْنَ نُمَيرٍ مَولَاهُ. وَرَوَى أَحْمَدُ فِي مُسْنَدِهِ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ فِي المُصَنَّفِ، عَنْ لَاحِقٍ بْنِ حُمَيدٍ قَالَ: «وَبَعَثَ ابْنَ مَسعُودٍ على القَضَاءِ وَبَيتِ المَالِ». يَعنِي إِلَى الكُوفَةِ.


وَرَوَى خَلِيفَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ «أَنَّ عُمَرَ وَلَّى عَبْدَ اللهِ بْنَ أَرْقَمَ بَيْتَ المَالِ». وَأَخْرَجَ ابْنُ خُزَيمَةَ فِي صَحِيحِهِ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيرِ «أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبدِ القَارِي كَانَ فِي عَهْدِ عُمَرَ بْنِ الخَطَّابِ مَعَ عَبدِ اللهِ بْنِ الأَرْقَمِ عَلَى بَيتِ المَالِ ...». وَرَوَى ابْنُ حَجَرٍ فِي الفَتْحِ عِندَ الكَلَامِ فِي مَنَاقِبِ عَبدِ اللهِ بْنِ مَسُعُودٍ: «وَوَلِيَ بَيْتَ المَالِ فِي الكُوفَةِ لِعُمَرَ وَعُثْمَانَ». وَذَكَرَ الجَهْشِيَارِيُّ فِي الوُزَرَاءِ وَالكُتَّابِ: «وَكَانَ عَبدُ اللهِ بْنُ أَرْقَمَ ابنُ عَبْدِ يَغُوثَ أَحَدَ كُتَّابِ النَّبِيِّ e يَتَقَلَّدُ لَهُ بَيْتَ المَالِ». يَعْنِي لِعُثْمَانَ.


وَقَالَ الحَاكِمُ فِي المُسْتَدْرَكِ عَنِ الزُّبَيرِ بْنِ بَكَّارَ: «كَانَ عَبدُ اللهِ بْنُ الأَرْقَمِ بْنُ عَبدِ يَغُوثَ عَلَى بَيتِ المَالِ فِي زَمَنِ عُمَرَ وَصَدْراً مِنْ وِلَايَةِ عُثْمَانَ إِلَى أَنْ تُوُفِّيَ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ». وَقَالَ ابْنُ عَبدِ البَرِّ فِي الاستِيعَابِ: «كَانَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ عَلَى بَيتِ المَالِ فِي خِلَافَةِ عُثْمَانَ، وَكَانَ لِزَيْدٍ عَبْدٌ اسْمُهُ وَهِيبُ، فَأَبْصَرَهُ عُثْمَانُ يُعِينُهُمْ فِي بَيْتِ المَالِ، فَقَالَ: مَنْ هَذَا؟ فَقَالَ زَيْدٌ: مَملُوكٌ لِي. فَقَالَ عُثْمَانُ: أَرَاهُ يُعِينُ المُسلِمِينَ، وَلَهُ الحَقُّ، وَأَنَا أَفْرِضُ لَهُ، فَفَرَضَ لَهُ أَلْفَينِ. فَقَالَ زَيْدٌ: وَاللهِ لَا تَفْرِضُ لِعَبْدٍ أَلفَينِ، فَفَرَضَ لَهُ أَلْفا».


وَذَكَرَ الصَّدَفِيُّ فِي كِتَابِ مَعْرِفَةِ عُلَمَاءِ مِصْرَ وَمَنْ دَخَلَهَا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللهِ e قَالَ: «وَسَارَ أَبُو رَافِعٍ بَعْدَ ذَلِكَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، فَوَلَّاهُ بَيْتَ مَالِ الكُوفَةِ». وَقَالَ ابْنُ عَبدِ البَرِّ فِي الاسْتِيعَابِ: «كَانَ عُبَيدُ اللهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ خَازِناً وَكَاتِباً لِعَلِيٍّ». وَذَكَرَ العَيْنِيُّ فِي عُمْدَةِ القَارِي: «أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنَ وَهْبٍ السُّوَائِيَّ كَانَ عَلِيٌّ يُكْرِمُهُ وَيُحِبُّهُ وَيَثِقُ بِهِ, وَجَعَلَهُ عَلَى بَيْتِ المَالِ بِالكُوفَةِ». وَاسْتَعْمَلَ عَلِيٌّ عَلَى البَصْرَةِ زِيَاداً، قَالَ الجَهْشِيَارِيُّ: «فَلَمَّا سَارَ عَنِ البَصْرَةِ اسْتَعْمَلَهُ عَلَى الخَرَاجِ وَالدِّيوَانِ».وَيُمْكِنُ تَقْسِيمُ بَيتِ المَالِ إِلَى قِسْمَينِ:


القسم الأول: قِسْمُ الوَارِدَاتِ: وَيَشْمَلُ ثَلَاثَةَ دَوَاوِينَ:


1. دِيوَانَ الفَيءِ وَالخَرَاجِ: وَيَشْمَلُ الغَنَائِمَ، وَالخَرَاجَ، وَالأَرَاضِي، وَالجِزْيَةَ، وَالفَيءَ، وَالضَّرَائِبَ.
2. دِيوَانَ المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ: وَيَشْمَلُ النِّفْطَ، وَالغَازَ، وَالكَهْرَبَاءَ، وَالمَعَادِنَ، وَالبِحَارَ، وَالأَنْهَارَ، وَالبُحَيْرَاتِ، وَالعُيُونَ، وَالغَابَاتِ، وَالمَرَاعِي، وَالحِمَى.
3. دِيوَانَ الصَّدَقَاتِ: وَيَشْمَلُ زَكَاةَ النُّقُودِ، وَعُرُوضِ التِّجَارَةِ، وَالزُّرُوعِ وَالثِّمَارِ، وَالإِبِلِ، وَالبَقَرِ، وَالغَنَمِ.

187

القسم الثاني: قِسْمُ النَّفَقَاتِ: وَيَشْمَلُ ثَمَانِيَةَ دَوَاوِينَ:


4. دِيوَانَ دَارِ الخِلَافَةِ.
5. دَيوَانَ مَصَالِحِ الدَّولَةِ.
6. دِيوَانَ العَطَاءِ.
7. دِيوَانَ الجِهَادِ.
8. دِيوانَ مَصَارِفِ الصَّدَقَاتِ.
9. دِيوَانَ مَصَارِفِ المِلْكِيَّةِ العَامَّةِ.
10. دِيوَانَ الطَّوَارِئِ.
11. دِيوَانَ المُوَازَنَةِ العَامَّةِ، وَالمُحَاسَبَةِ العَامَّةِ، وَالمُرَاقَبَةِ العَامَّة.ِ


أيها المؤمنون:


نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.