بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح142) الحَلْقَةُ الثَّانِيَةُ وَالأَربَعونَ بَعدَ المِائَةِ  حَصْرُ المُرَشَّحِيْنَ لِلْخِلافَةِ
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح142) الحَلْقَةُ الثَّانِيَةُ وَالأَربَعونَ بَعدَ المِائَةِ  حَصْرُ المُرَشَّحِيْنَ لِلْخِلافَةِ

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
November 18, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح142) الحَلْقَةُ الثَّانِيَةُ وَالأَربَعونَ بَعدَ المِائَةِ حَصْرُ المُرَشَّحِيْنَ لِلْخِلافَةِ

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

 (ح142)  الحَلْقَةُ الثَّانِيَةُ وَالأَربَعونَ بَعدَ المِائَةِ

حَصْرُ المُرَشَّحِيْنَ لِلْخِلافَةِ

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنْعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّانِيَةِ وَالأَربَعِينَ بَعدَ المِائَةِ, وَعُنوَانُهَا: "حَصْرُ الـمُرَشَّحِينَ لِلخِلَافَةِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتَينِ الثَّامِنَةِ وَالتِّسعِينَ وَالتَّاسِعَةِ وَالتِّسْعِينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ والـمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "طريقة نصب الخليفة هي البيعة".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: أَيُّهَا الصَّائِمُونْ, يَا أُمَّةَ الإِيمَانْ, يَا أُمَّةَ القُرآنْ, يَا أُمَّةَ الإِسلَامْ, يَا أُمَّةَ التَّوحِيدْ, يَا مَنْ آمَنتُمْ بِاللهِ رَبّاً, وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم نَبِيّاً وَرَسُولاً, وَبِالقُرآنِ الكَرِيمِ مِنهَاجاً وَدُستُوراً, وَبِالإسلَامِ عَقِيدَةً وَنِظَاماً لِلْحَياَة,ِ أَيُّهَا الـمُسلِمُون فِي كُلِّ مَكَانْ, فَوقَ كُلِّ أَرضٍ, وَتَحتَ كُلِّ سَمَاءْ, يَا خَيرَ أُمَّةٍ أُخرِجَتْ لِلنَّاسِ, أَيُّهَا الـمُؤمِنُونَ الغَيُورُونَ عَلَى دِينِكُمْ وَأُمَّتِكُمْ. أعَدَّ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ النَّبهَانِيُّ هُوَ وَإِخوَانُهُ العُلَمَاءُ فِي حِزْبِ التَّحرِيرِ دُستُورَ الدَوْلَةِ الإِسْلامِيَّةِ, وَهَا هُوَ يُوَاصِلُ عَرْضَهُ عَلَيكُمْ حَتَّى تدرُسُوهُ وَأنتمْ تَعْمَلُونَ مَعَنَا لإِقَامَتِهَا, وَهَذِهِ هِيَ تَتِمَّةُ الـمَادَّةِ الرَّابِعَةِ وَالثَّلَاثِينَ. وَإِلَيكُمْ بَيَانَ أَدِلَّةِ هَذِهِ الـمَادَّةِ مِنْ كِتَابِ مَقَدِّمَةِ الدُّستُورِ:

وَبِالتَّدقِيقِ فِي كَيفِيَّةِ مُبَايَعَتِهِمْ، رِضْوَانُ اللهِ عَلَيهِمْ، يَتَبَيَّنُ أَنَّ الـمُرَشَّحِينَ لِلخِـلَافَةِ كَانُوا يُعلَنُونَ لِلنَّاسِ، وَأَنَّ شُرُوطَ الانعِقَادِ تَتَوافَرُ فِي كُلٍّ مِنهُمْ، ثُمَّ يُؤخَذُ رَأْيُ أَهْلِ الحَلِّ وَالعَقْدِ مِنَ الـمُسلِمِينَ، الـمُمَثِّلِينَ لِلأُمَّةِ، وَكَانَ الـمُمَثِّلُونَ مَعرُوفِينَ فِي عَصْرِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ، حَيثُ هُمْ كَانُوا الصَّحَابَةَ، رِضْوَانُ اللهِ عَلَيهِمْ، أَوْ أَهْلَ الـمَدِينَةِ. وَمَنْ كَانَ الصَّحَابَةُ أَو أَكثَرِيَّتُهُمْ يُرِيدُونَهُ بُويِعَ بَيعَةَ الانعِقَادِ، وَأَصْبَحَ الخَلِيفَةَ، وَوَجَبَتْ لَهُ الطَّاعَةُ، فَيُبَايِعُهُ الـمُسلِمُونَ بَيعَةَ الطَّاعَةِ. وَهَكَذَا يُوجَدُ الخَلِيفَةُ، وَيُصبِحُ نَائِباً عَنِ الأُمَّةِ فِي الحُكْمِ وَالسُّلطَانِ.

أَمَّا حَصْرُ الـمُرَشَّحِينَ، فَمِنْ تَتَبُّعِ كَيفِيَّةِ تَنصِيبِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ، يَتَبَيَّنُ أَنَّ هُنَاكَ حَصْراً لِلمُرَشَّحِينَ كَانَ يَتِمُّ، فَفِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ كَانَ الـمُرَشَّحُونَ أَبَا بَكْرٍ، وَعُمَرَ، وَأَبَا عُبَيدَةَ، وَسَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ، وَاكْتُفِيَ بِهِمْ، لَكِنَّ عُمَرَ وَأَبَا عُبَيدَةَ لَم يَكُونَا يَعْدِلَانِ بِأَبِي بَكْرٍ, فَلَمْ يُنَافِسَاهُ عَلَيهَا، وَأَصْبَحَ التَّرشِيحُ عَمَلِيّاً بَينَ أَبِي بَكْرٍ وَسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، ثُمَّ انتَخَبَ أَهْلُ الحَلِّ وَالعَقْدِ فِي السَّقِيفَةِ أَبَا بَكْرٍ خَلِيفَةً وَبَايَعُوهُ بَيعَةَ الانعِقَادِ، ثُمَّ فِي اليَومِ التَّالِي بَايَعَ الـمُسلِمُونَ أَبَا بَكْرٍ فِي الـمَسجِدِ بَيعَةَ الطَّاعَةِ.

Boloogh 19 11 2024

وَرَشَّحَ أَبُو بَكْرٍ لِلمُسلِمِينَ عُمَرَ خَلِيفَةً, وَلَم يَكُنْ مَعَهُ مُرَشَّحٌ آخَرُ، ثُمَّ بَايَعَهُ الـمُسلِمُونَ بَيعَةَ الانعِقَادِ, ثُمَّ بَيعَةَ الطَّاعَةِ.

وَرَشَّـحَ عُـمَـُر لِلمُسلِمِينَ سِتَّةً, وَحَصَرَهَا فِيهِمْ يَنتَخِبُونَ مِنْ بَينِهِمْ خَلِيفَةً، ثُمَّ نَاقَشَ عَبْدُ الرَّحْمَن ِبْنُ عَوفٍ الخَمْسَةَ البَاقِينَ, وَحَصَرَهُمْ فِي اثنَينِ: عَلِيٍّ وَعُـثـمَـانَ، بَعْدَ أَنْ وَكَّلَهُ البَاقُونَ. وَبَعْدَ ذَلِكَ استَطْلَعَ رَأْيَ النَّاسِ وَاستَقَرَّ الرَّأْيُ عَلَى عُثْمَانَ خَلِيفَةً.

وَأَمَّا عَلِيُّ t فَلَمْ يَكُنْ مَعَهُ مُرَشَّحٌ آخَرُ لِلخِـلَافَةِ فَبَايَعَتْهُ جَمْهَرَةُ الـمُسلِمِينَ فِي الـمَدِينَةِ وَالكُوفَةِ, وَصَارَ الخَلِيفَةَ الرَّابِعَ. وَلِأَنَّ بَيعَةَ عُثْمَانَ t قَدْ تَحَقَّقَ فِيهَا: أَقْصَى الـمُدَّةِ الـمَسمُوحِ بِهَا لِانتِخَابِ الخَلِيفَةِ أَيْ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ بِلَيَالِيهَا، وَكَذَلِكَ حَصْرُ الـمُرَشَّحِينَ بِسِتَّةٍ، ثُمَّ مِنْ بَعْـدُ بِاثنَينِ، فَإِنَّنَا سَـَنذْكُـرُ كَيفِيَّةَ حُدُوثِهَا بِشَيءٍ مِنَ التَّفصِيلِ لِفَائِدَتِهَا فِيمَا نَحْنُ بِصَدَدِهِ:

1 -  تُوُفِّيَ عُمَرُ t يَومَ الأَحَدِ صَبَاحاً مُستَهَلِّ الـمُحَرَّمِ سَنَةَ أَربَعٍ وَعِشرِينَ هِجْرِيَّةً عَلَى أَثَرِ طَعْنَهٍ مِنْ أَبِي لُؤلُؤَةَ - لَعَنَهُ اللهُ - حَيثُ كَانَ عُمَرُ t قَائِماً يُصَلِّي فِي الـمِحْرَابِ فَجْرَ الأَرْبِعَاءِ لِأَرْبَعٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الحِجَّةِ سَنَةَ ثَلَاثٍ وَعِشرِينَ. وَقَدْ صَلَّى عَلَيهِ صُهَيبٌ t وَفْقَ مَا أَوْصَى بِهِ عُمَرُ t.

2 -  فَلَمَّا فُـِرغَ مِنْ شَأْن عُمَرَ، جَمَعَ الـمِقْدَادُ أَهْلَ الشُّورَى السِّتَّةَ الَّذِينَ أَوْصَى لَـهُمْ عُـمَـرُ فِي أَحَـدِ البُيُوتِ، وَقَـامَ أَبُو طَلْـحَـةَ بِحَجْبِهِمْ، فَجَـلَسُـوا يَتَشَـاوَرُونَ، ثُمَّ وَكَّلُوا عَبدَ الرَّحْمَنِ بْـنَ عَـوفٍ أَنْ يَختَارَ مِنهُمْ خَلِيفَةً وَهُمْ رَاضُونَ.

3 -  بَدَأَ عَبدُ الرَّحمَنِ نِقَاشَهُمْ وَسُؤَالَ كُلٍّ مِنهُمْ: إِنْ لَم يَكُنْ هُوَ الخَلِيفَةَ فَمَنْ يَرَى الخَلِيفَةَ مِنَ البَاقِينَ؟ وَكَانَ جَوَابُهُمْ لَا يَعْدُو عَلِيّاً وَعُثمَانَ. وَبِالتَّالِي حَصَرَ عَبدُ الرَّحْمَنِ الأَمْرَ بِاثنَينِ مِنْ سِتَّةٍ.

4 -  بَعْدَ ذَلِكَ أَخَذَ عَبدُ الرَّحمَنِ يَستَشِيرُ النَّاسَ كَمَا هُوَ مَعْرُوفٌ.

5 -  فِي لَيلَةِ الأَرْبِعَاءَ أَيْ لَيلَةِ اليَومِ الثَّالِثِ بَعْدَ يَومِ وَفَاةِ عُمَرَ t يَومَ الأَحَدِ، ذَهَبَ عَبدُ الرَّحمَنِ إِلَى دَارِ ابْنِ أُختِهِ الـمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَهُنَا أَنقُلُ مِنْ  كِتَابِ "البِدَايَةِ وَالنِّهَايَةِ" لابْنِ كَثِيرٍ:

"فَلَمَّا كَانَتِ اللَّيلَةُ الَّتِي يُسـفِـرُ صَبَاحُهَا عَنِ اليَومِ الرَّابِعِ مِنْ مَوتِ عُمَرَ، جَـاءَ - أَي عَبدُ الرَّحمَنِ بْنُ عَـوفٍ - إِلَى مَنزِلِ ابْنِ أُختِهِ الِمسْـوَرِ بْنِ مَخرَمَةَ فَقَالَ: أَنَائِمٌ يَا مِسْـوَرُ؟ وَاللهِ لَم أغْتَمِضْ بِكَثِيرِ نَـومٍ مُنذُ ثَلَاثٍ...". أَيْ اللَّيَالِي الثَّلَاثِ بَعْدَ وَفَـاةِ عُمَرَ الأَحَـدَ صَبَاحاً، أَيْ لَيلَةَ الاثنَينِ، وَلَيلَةَ الثُّلَاثَاءِ، وَلَيلَةَ الأَربِعَاءَ، إِلَى أَنْ قَالَ: "اذهَبْ فَادْعُ إِليَّ عَلِيّاً وَعُثْمَانَ ... ثُمَّ خَرَجَ بِهِمَا إِلَى الـمَسجِدِ ... وَنُودِيَ فِي النَّاسِ عَامَّةً: الصَّلَاةَ جَامِعَة ...". وَكَاَنَ ذَلِكَ فَجْرَ الأَربِعَاءِ، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِ عَلِيٍّ، رضي الله عنه وَكَرَّمَ اللهُ وَجْهَهُ، وَسَأَلَهُ عَنِ الـمُبَايَعَةِ عَلَى كِتَابِ اللهِ وَسُنَّةِ رَسُولِهِ وَفِعْلِ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، فَأَجَابَهُ عَلِيُّ t الجَوَابَ الـمَعرُوفَ: عَلَى الكِتَابِ وَالسُّنَّةِ نَعَمْ، أَمَّا فِعْلُ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ, فَإِنَّهُ يَجتَهِدُ رَأْيَهُ، فَأَرسَـلَ يَدَهُ، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِ عُثْمَانَ, وَسَأَلَهُ السُّؤَالَ نَفْسَهُ فَقَالَ: اللَّهُمَّ نَعَمْ، وَتَمَّتِ البَيعَةُ لِعُثْمَانَ t.

وَصَلَّى صُهَيبٌ بِالنَّاسِ الصُّبْحَ, وَصَلَّى الظُّهْرَ مِنْ ذَلِكَ اليَومِ، ثُمَّ صَلَّى عُثمَانُ t بِالنَّاسِ العَصْرَ خَلِيفَةً لِلمُسلِمِينَ. أَيْ أَنَّهُ عَلَى الرَّغْمِ مِنْ بَدءِ بَيعَةِ الانعِقَادِ لِعُثْمَانَ t عِندَ صَلَاةِ الصُّبْحِ، إِلَّا أَنَّ إِمْرَةَ صُهَيبٍ لَم تَنْتَهِ إِلَّا بَعْدَ بَيعَةِ أَهْلِ الحَلِّ وَالعَقْدِ فِي الـمَدِينَةِ لِعُثْمَانَ، وَقَدِ اكتَمَلَتْ قُبَيلَ العَصْرِ حَيثُ كَانَ الصَّحَابَةُ يَتَدَاعَونَ لِبَيعَةِ عُثمَانَ إِلَى مَا بَعْدَ مُنتَصَفِ ذَلِكَ النَّهَارِ وَقُبَيلَ العَصْرِ، وَقَدِ اكتَمَلَ الأَمْرُ قُبَيلَ العَصْرِ، فَانتَهَتْ إِمْرَةُ صُهَيبٍ, وَصَلَّى عُثمَانُ بِالنَّاسِ العَصْرَ خَلِيفَةً لَهُم.

وَيُفَسِّرُ صَاحِبُ البِدَايَةِ وَالنِّهَايَةِ لِـمَاذَا صَلَّى صُهَيبٌ بِالنَّاسِ الظُّهْرَ عِلْمًا بِأَنَ أَمْرَ البَيعَةِ لِعْثْمَانَ قَدْ تَمَّ عِندَ الفَجْرِ فَيَقُولُ: "... بَايَعَهُ النَّاسُ فِي الـمَسجِدِ، ثُمَّ ذُهِبَ بِهِ إِلَى دَارِ الشُّورَى «أَيِ البَيتِ الَّذِي اجتَمَعَ فِيهِ أَهْلُ الشُّورَى» فَبَايَعَهُ بَقِيَّةُ النَّاسِ، وَكَأَنَّهُ لَم يُتِمَّ البَيعَةَ إِلَّا بَعْدَ الظُّهْرِ، وَصَلَّى صُهَيبٌ يَومَئِذٍ الظُّهْرَ فِي الـمَسجِدِ النَّبَوِيِّ، وَكَانَ أَوَّلَ صَلَاةٍ صَلَّاهَا الخَلِيفَةُ أَمِيرُ الـمُؤمِنِينَ عُثمَانُ بِالـمُسلِمِينَ هِيَ صَلَاةُ العَصْرِ ...".

وَعَلَيهِ فَإِنَّ الأُمُورَ الآتِيَةَ يَجِبُ أَنْ تُؤْخَذَ فِي الاعتِبَارِ عِندَ التَّرشِيحِ لِلخِـلَافَةِ بَعْدَ شُغُورِهَا (بِالوَفَاةِ أَوِ العَزْلِ ...) وَهِيَ:

1 - العَـمَـلُ فِي مَوضُوعِ التَّرشِيحِ يَكُونُ فِي اللَّيلِ وَالنَّهَارِ طِيلَةَ أَيَّامِ الـمُهْلَةِ.

2 - حَصْـرُ الـمُرَشـَّحِـينَ مِنْ حَيثُ تَوَافُرُ شُرُوطِ الانعِقَادِ، وَهَذِهِ تَقُومُ بِهَا مَحكَمَةُ الـمَظَالِـمِ.

3 - حَصْرُ الـمُرَشَّحِينَ الـمُؤَهَّلِينَ مَرَّتَينِ: الأُولَى بِسِتَّةٍ، وَالثَّانِيَة بِاثنَينِ، وَالَّذِي يَقُومُ بِهَاتَينِ هُوَ مَجلِسُ الأُمَّةِ بِاعتِبَارِهِ مُمَثِّلاً لِلأُمَّةِ؛ لِأَنَّ الأُمَّةَ فَوَّضَتْ عُمَرَ فَجَعَلَهَا سِتَّةً، وَالسِّتَّةُ فَوَّضُوا مِنْ بَينِهْمْ عَبدَ الرَّحمَنِ, فَجَعَلَهَا بَعْدَ النِّقَاشِ فِي اثنَينِ، وَمَرجِعُ كُلِّ هَذَا كَمَا هُوَ واَضِحٌ هِيَ الأُمَّةُ أَي مُمثِّلُوهَا.

4 - بَعْدَ إِتمَامِ الانتِخَابَاتِ وَالبَيعَةِ يُعلَنُ عَلَى الـمَلَأِ مَنْ أَصْبَحَ خَلِيفَةً لِلمُسلِمِينَ حَتَّى يَبلُغَ خَبَرُ نَصْبِهِ الأُمَّةَ كَافَّةً، مَعَ ذِكْرِ اسْمِهِ, وَكَونِهِ يَحُوزُ الصِّفَاتِ الَّتِي تَجعَلُهُ أَهْلاً لانعِقَادِ الخِلَافَةِ لَهُ.

5 - تَنتَهِي صَلَاحِيَّةُ الأَمِيرِ الـمُؤَقَّتِ بِاكتِمَالِ إِجرَاءَاتِ البَيعَةِ الَّتِي يُدِيرُهَا، وَتَنصِيبِ الخَلِيفَةِ، وَلَيسَ بِإِعلَانِ نَتِيجَةِ الانتِخَابِ، فَصُهَيبُ لَم تَنتَهِ إِمرَتُهُ بِانتِخَابِ عُثمَانَ بَلْ بِاكتِمَالِ بَيعَتِهِ.

هَذَا إِذَا كَانَ هُنَالِكَ خَلِيفَةٌ مَاتَ أَوْ عُزِلَ ... وَيُرَادُ إِيجَادُ خَلِيفَةٍ مَكَانَهُ. أَمَّا إِذَا لَـمْ يَكُنْ هُنَالِكَ خَلِيفَةٌ مُطْلَقاً، وَأَصْبَحَ فَرْضاً عَلَى الـمُسلِمِينَ أَنْ يُقيمُوا خَلِيفَةً لَهُمْ؛ لِتَنفِيذِ أَحْكَامِ الشَّرعِ، وَحَمْلِ الدَّعوَةِ الإِسلَامِيَّةِ إِلَى العَالَمِ، كَمَا هِيَ الحَالُ مُنذُ زَوَالِ الخِـلَافَةِ الإِسلَامِيَّةِ فِي اسطَنبُولِ، بِتَارِيخِ الثَّامِنِ وَالعِشرِينَ مِنْ رَجَبْ عَامَ أَلْفٍ وَثَلاثِمِائَةٍ وَاثنَينِ وَأَربَعِينَ هِجرِيَّة. الـمُوَافِقِ لِلثَّالِثِ مِنْ آذَارَ عَامَ أَلفٍ وَتِسعِمِائَةٍ وَأَربَعٍ وَعِشرِينَ هِجْرِيَّة. فَإِنَّ كُلَّ قُطْرٍ مِنَ الأَقطَارِ الإِسلَامِيَّةِ الـمَوجُودَةِ فِي العَالَـمِ الإِسلَامِيِّ أَهْلٌ لِأَنْ يُبَايِعَ خَلِيفَةً، وَتنْعَقِدُ بِهِ الخِـلَافَةُ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" - پنځلسمه برخه

د کتاب په اړه غورونه: "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه"

د استاد محمد احمد النادي لخوا چمتو شوی

پنځلسمه برخه

الحمد لله رب العالمين، والصلاة والسلام على إمام المتقين، وسيد المرسلين، المبعوث رحمة للعالمين، سيدنا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين، او موږ له دوی سره شامل کړه، او زموږ په ډله کې مو راټول کړه ستا په رحمت ای تر ټولو رحم کوونکیه.

ګرانو اورېدونکو، د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

السلام علیکم ورحمة الله وبركاته، له دې وروسته: په دې برخه کې موږ د "د اسلامي نفسیاتو له عناصرو څخه" کتاب په اړه خپلو غورونو ته دوام ورکوو. او د اسلامي شخصیت د جوړولو لپاره، د اسلامي ذهنیت او اسلامي نفسیاتو ته په پام سره، وایو او له الله څخه توفیق غواړو:

ای مسلمانانو:

په تېره برخه کې مو وویل: د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي، لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي، او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او په دې برخه کې اضافه کوو او وایو: د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي، د ابوهریره د حدیث له مخې چې بخاري په الادب المفرد کې راوړی، او ابویعلی په خپل مسند کې، او نسایي په الکنی کې، او ابن عبدالبر په التمهید کې، او عراقي وویل: سند یې ښه دی، او ابن حجر په تلخیص الحبیر کې وویل: سند یې حسن دی، ویې ویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "ډالۍ ورکړئ ترڅو مینه وکړئ".

د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي د عایشې د حدیث له مخې چې په بخاري کې راغلی، هغې وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ډالۍ منله او په بدل کې یې انعام ورکاوه".

او د ابن عمر حدیث چې احمد، ابوداود او نسایي روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په الله قسم درکړي، نو هغه ته پناه ورکړئ، او څوک چې له تاسو څخه د الله په خاطر څه وغواړي، نو هغه ته ورکړئ، او چا چې له تاسو څخه پناه وغوښته، نو هغه ته پناه ورکړئ، او چا چې تاسو ته احسان وکړ، نو هغه ته بدله ورکړئ، او که تاسو ونه مومئ، نو د هغه لپاره دعا وکړئ ترڅو پوه شئ چې تاسو هغه ته بدله ورکړې ده".

او دا د وروڼو ترمنځ دی، او د حاکمانو ته د رعیت د ډالیو سره هیڅ تړاو نلري، دا رشوت په څیر حرام دي، او د انعام ورکولو څخه دا دی چې ووایی: جزاک الله خیرا.

ترمذي د اسامه بن زید رضي الله عنهما څخه روایت کړی او ویلي یې دي چې حسن صحیح دی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو نیک کار وکړ او هغه چا ته یې وویل چې هغه یې کړی دی: "جزاک الله خیرا" نو په ثناء کې یې ښه وکړ". او ثناء شکر دی، یعنې انعام ورکول، په ځانګړې توګه د هغه چا لخوا چې بل څه نه لري، لکه څنګه چې ابن حبان په خپل صحیح کې د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی، هغه وویل: ما د نبی صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "چا چې یو نیک کار وکړ او د ثناء پرته یې بل څه ونه موندل، نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په باطل سره ځان ښکلی کړ نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او ترمذي په حسن سند سره د جابر بن عبدالله څخه روایت کړی چې هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "چا چې یو څه ورکړل او هغه یې وموندل نو هغه دې بدله ورکړي، او که یې ونه موندل نو هغه دې ثناء ووايي، نو چا چې ثناء وویل نو هغه شکر ادا کړ، او چا چې پټ کړ نو هغه یې کفر وکړ، او چا چې په هغه څه سره ځان ښکلی کړ چې نه وي ورکړل شوی نو هغه د دروغو جامې اغوستونکی دی". او د ورکړې کفر یعنې پټول او پټول دي.

او په صحیح سند سره ابوداود او نسایي د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: "مهاجرینو وویل ای د خدای رسوله، انصار ټوله جزا واخیستله، موږ داسې خلک ندي لیدلي چې په ډیرو کې د دوی په څیر ښه مصرف کونکي وي، او نه هم په لږ کې د دوی په څیر ښه مرسته کونکي وي، او دوی زموږ لپاره بار کم کړ، هغه وویل: ایا تاسو په دې سره د دوی ثناء نه کوئ او د دوی لپاره دعا نه کوئ؟ دوی وویل: هو، هغه وویل: نو دا په دې سره برابر دی".

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې په لږ څه باندې هم د ډیرو په څیر شکر ادا کړي، او د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي، لکه څنګه چې عبدالله بن احمد په زوائد کې په حسن سند سره د نعمان بن بشیر څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې په لږ څه باندې شکر ادا نکړي نو په ډیرو باندې به هم شکر ادا نکړي، او څوک چې د خلکو څخه شکر ادا نکړي نو د خدای څخه به هم شکر ادا نکړي، او د خدای د نعمت په اړه خبرې کول شکر دی، او د هغه پرېښودل کفر دی، او جماعت رحمت دی، او تفرقه عذاب دی".

او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي، لکه څنګه چې بخاري د ابوموسی څخه روایت کړی، هغه وویل: "رسول الله صلی الله علیه وسلم ناست و چې یو سړی راغی او سوال یې وکړ، یا یې د یوې اړتیا غوښتنه وکړه، هغه زموږ په لور مخ کړ او ویې ویل شفاعت وکړئ ترڅو تاسو ته اجر ورکړل شي او الله دې د خپل نبی په ژبه هغه څه فیصله کړي چې وغواړي".

او لکه څنګه چې مسلم د ابن عمر څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت کړی، هغه وویل: "څوک چې د خپل مسلمان ورور لپاره د یو واکمن سره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره وسیله وي، هغه ته به د قیامت په ورځ د پل صراط په تېرېدو کې مرسته وشي، په هغه ورځ چې پښې ښویږي".

د مسلمان لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، لکه څنګه چې ترمذي روایت کړی او ویلي یې دي چې دا حدیث حسن دی د ابوالدرداء څخه د نبی صلی الله علیه وسلم څخه روایت دی، هغه وویل: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه دفاع وکړي، الله به د قیامت په ورځ د هغه له مخ څخه اور لرې کړي". او د ابوالدرداء دا حدیث احمد روایت کړی او ویلي یې دي چې سند یې حسن دی، او همداسې هیثمي هم ویلي دي.

او هغه څه چې اسحاق بن راهویه د اسماء بنت یزید څخه روایت کړي، هغې وویل: ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه واورېدل چې هغه فرمایي: "څوک چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي، نو دا د الله په غاړه ده چې هغه د اور څخه ازاد کړي".

او القضاعي په مسند الشهاب کې د انس څخه روایت کړی، هغه وویل: رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "څوک چې د خپل ورور سره په غیاب کې مرسته وکړي، الله به ورسره په دنیا او اخرت کې مرسته وکړي". او القضاعي دا حدیث د عمران بن حصین څخه هم په دې زیاتوالي سره روایت کړی دی: "او هغه د مرستې کولو توان لري". او لکه څنګه چې ابوداود او بخاري په الادب المفرد کې روایت کړی، او الزین عراقي وویل: سند یې حسن دی د ابوهریره څخه چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: "مؤمن د مؤمن هنداره ده، او مؤمن د مؤمن ورور دی، له هر ځای څخه چې ورسره مخامخ شي، هغه د هغه له ضایع کېدو څخه ساتي او له شا څخه یې ساتنه کوي".

ای مسلمانانو:

تاسو په دې برخه کې او په تېره برخه کې د نبوي احادیثو له لارې پوه شوئ چې د هغه چا لپاره سنت دي چې د الله په خاطر له یوه ورور سره مینه لري، هغه ته خبر ورکړي او هغه ته د خپلې مینې په اړه ووایي. او د مسلمان لپاره دا هم سنت دي چې د خپل ورور لپاره په غیاب کې دعا وکړي. لکه څنګه چې د هغه لپاره سنت دي چې له خپل ورور څخه د هغه لپاره د دعا غوښتنه وکړي. او د هغه لپاره سنت دي چې هغه ته لیدنه وکړي او له هغه سره کښیني او له هغه سره اړیکه ونیسي او د هغه سره د الله په لار کې مرسته وکړي وروسته له دې چې هغه ورسره مینه وکړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې له خپل ورور سره د هغه څه سره مخ شي چې هغه یې خوښوي ترڅو هغه خوشحاله کړي. او د مسلمان لپاره مستحب ده چې خپل ورور ته ډالۍ ورکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د هغه ډالۍ ومني او په بدل کې یې انعام ورکړي.

او د مسلمان لپاره دا ښایسته ده چې د هغو خلکو څخه شکر ادا کړي چې هغه ته نیکي وړاندې کوي. او له سنتو څخه دا دي چې د خپل ورور لپاره د یوې ګټې یا د ستونزې د اسانولو لپاره شفاعت وکړي. او د هغه لپاره دا هم مستحب ده چې د خپل ورور د ناموس څخه په غیاب کې دفاع وکړي. ایا موږ به دې شرعي احکامو او د اسلام ټولو احکامو ته ژمن نه وو، ترڅو د خپل رب په څېر شو چې هغه یې خوښوي او راضي کیږي، ترڅو هغه څه چې په موږ کې دي بدل کړي، او زموږ حالات سم کړي، او د دنیا او اخرت په نیکیو بریالي شو؟!

ګرانو اورېدونکو: د حزب التحریر د مطبوعاتي دفتر د راډیو اورېدونکو:

په دې برخه کې په همدې اندازه بسنه کوو، ترڅو په راتلونکو برخو کې خپل غورونه بشپړ کړو، ان شاء الله تعالی، تر هغه وخته او تر هغه چې تاسو سره وینو، موږ تاسو د الله په پناه او ساتنه او امن کې پرېږدو. ستاسو د ښه اورېدلو څخه مننه کوو والسلام علیکم ورحمة الله وبركاته.

اې مسلمانانو! پوه شئ - 15 برخه

اې مسلمانانو! پوه شئ

15 برخه

دا چې د خلافت د دولت له مرستندویه دستګاه څخه وزیران دي، هغه وزیران چې خلیفه یې له ځان سره ټاکي، ترڅو د خلافت په بار کې مرسته وکړي او د هغې مسؤلیتونه په غاړه واخلي، د خلافت د بارونو زیاتوالی، په ځانګړې توګه هرکله چې د خلافت دولت لوی او پراخ شي، خلیفه یوازې د هغې په وړلو ستړی کیږي نو هغه چا ته اړتیا لري چې د هغې په وړلو کې ورسره مرسته وکړي ترڅو خپل مسؤلیتونه په غاړه واخلي، مګر د هغوی وزیران بې له قید او شرطه نومول روا نه دي ترڅو په اسلام کې د وزیر مفهوم چې د مرسته کوونکي په معنی دی د اوسنیو وضعي نظامونو د وزیر له مفهوم سره ګډ نه شي چې په ډیموکراټیک، پانګوال، سیکولر یا نورو نظامونو ولاړ دي کوم چې موږ په اوسني وخت کې وینو.