وقفات تأملية مع كتاب الشخصية الإسلامية - الجزء الأول (ح 14) بالعقيدة الإسلامية تتكون الشخصية الإسلامية
وقفات تأملية مع كتاب الشخصية الإسلامية - الجزء الأول (ح 14) بالعقيدة الإسلامية تتكون الشخصية الإسلامية

الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله، وآله وصحبه ومن والاه إلى يوم الدين، واجعلنا معهم، واحشرنا في زمرتهم برحمتك يا أرحم الراحمين. أما بعد: ...

0:00 0:00
Speed:
April 04, 2023

وقفات تأملية مع كتاب الشخصية الإسلامية - الجزء الأول (ح 14) بالعقيدة الإسلامية تتكون الشخصية الإسلامية

وقفات تأملية مع كتاب الشخصية الإسلامية - الجزء الأول

(ح 14)

بالعقيدة الإسلامية تتكون الشخصية الإسلامية

الحمد لله، والصلاة والسلام على رسول الله، وآله وصحبه ومن والاه إلى يوم الدين، واجعلنا معهم، واحشرنا في زمرتهم برحمتك يا أرحم الراحمين. أما بعد:

أيها المؤمنون:

أحبّتنا الكرام:

السَّلَامُ عَلَيكُمْ وَرَحْـمَةُ اللهِ وبركاتُه، وَبَعْد: نُواصِلُ مَعَكُمْ حَلْقَاتِ كِتَابِنَا:"وقفات تأملية مع كتاب الشخصية الإسلامية - الجزء الأول". وَمَعَ الحَلْقَةِ الرَّابِعَةَ عشرة، وَهِيَ بِعُنْوَانِ: "بالعقيدة الإسلامية تتكون الشخصية الإسلامية".

يقول الشيخ تقي الدين النبهاني - رحمه الله -: "وعلى هذا نجد أن الإسلام يكوّن الشخصية الإسلامية بالعقيدة الإسلامية، فبها تتكوَّن عقليته وبها نفسها تتكوَّن نفسيته. ومن هذا يتبين أن العقلية الإسلامية هي التي تفكر على أساس الإسلام، أي تجعل الإسلام وحده المقياس العام للأفكار عن الحياة، وليس هي فقط العقلية العالمة أو المفكرة. بل مجـرد جعل الإنسان الإسلام مقياساً لجميع الأفكار عملياً وواقعياً يجعل عنده عقلية إسلامية.

وأما النفسية الإسلامية فهي التي تجعل ميولها كلها على أساس الإسلام أي تجعل الإسلام وحدهُ المقياس العام للإشباعات جميعها، وليست هي فقط المتبتلة أو المتشددة، بل مجرد جعل الإنسان الإسلام مقياساً لجميع الإشباعات عملياً وواقعياً يجعل عنده نفسية إسلامية. فيكون حينئذ بهذه العقلية وهذه النفسية شخصية إسلامية، بغض النظر عن كونه عالماً أو جاهلاً، قائماً بأداء الفروض والمندوبات وبترك المحرمات والمكروهات، أو قائماً بذلك وبما هو أكثر من ذلك من الطاعات المستحبة والبعد عن الشبهات. فكل منها شخصية إسلامية. لأن كل من يفكر على أساس الإسلام ويجعل هواه تبعاً للإسلام يكون شخصية إسلامية".

ونقول راجين من الله عفوه ومغفرته ورضوانه وجنته: لا بد لكل بناء من أساس قوي ومتين، وقاعدة صلبة يقوم عليها، وإلا كان البناء معرضاً للتصدع والانهيار - لا قدر الله - قال تعالى: (أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ تَقْوَىٰ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَىٰ شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ). ‎(التوبة ١٠٩)

لذلك فإننا نجد أن الإسلام يكوّن الشخصية الإسلامية بالعقيدة الإسلامية، فبها تتكوَّن عقليته وبها نفسها تتكوَّن نفسيته، فيصبح المسلم شخصية إسلامية، له عقلية إسلامية، ونفسية إسلامية. وهنا يبرز سؤالان: 

السؤال الأول: ذو شقين وهو: ماذا نعني بقولنا: العقلية الإسلامية؟ وقولنا: النفسية الإسلامية؟ والسؤال الثاني: ذو شقين أيضاً وهو: ما المقصود بقولنا: الشخصية الإسلامية؟ وهل هي واحدة عند جميع الأشخاص، أم تتفاوت من شخص لآخر؟

وجواب الشق الأول من السؤال الأول هو الآتي: إن العقلية الإسلامية هي التي تفكر على أساس الإسلام، أي تجعل الإسلام وحده المقياس العام للأفكار عن الحياة، وليس هي فقط العقلية العالمة أو المفكرة. بل مجـرد جعل الإنسان الإسلام مقياساً لجميع الأفكار عملياً وواقعياً يجعل عنده عقلية إسلامية.

وأما الشق الثاني من السؤال الأول؛ فجوابه هو الآتي: النفسية الإسلامية هي التي تجعل ميولها كلها على أساس الإسلام أي تجعل الإسلام وحدهُ المقياس العام للإشباعات جميعها، وليست هي فقط المتبتلة أو المتشددة، بل مجرد جعل الإنسان الإسلام مقياسًا لجميع الإشباعات عملياً وواقعياً يجعل عنده نفسية إسلامية.

وأما السؤال الثاني؛ فجواب الشق الأول منه أن الشخصية الإسلامية هي التي يكون لصاحبها عقلية تفكر على أساس الإسلام، وتجعله وحده المقياس العام لجميع الأفكار، وله نفسية تجعل ميوله كلها على أساس الإسلام، بغض النظر عن كونه عالماً أو جاهلا.

أما الشق الثاني من السؤال الثاني فجوابه أن الشخصية الإسلامية تتفاوت من شخص لآخر على النحو الآتي:

  1. بعض ذوي الشخصيات الإسلامية يكون قائماً بأداء الفروض، والمندوبات، وبترك المحرمات، والمكروهات.
  2. وبعضهم من ذوي الشخصيات الإسلامية الراقية يكون قائمًا بذلك، وبما هو أكثر من ذلك من الطاعات المستحبة، والبعد عن الشبهات.

فكل من تلك الشخصيات شخصية إسلامية؛ لأن كل من يفكر على أساس الإسلام ويجعل هواه تبعاً للإسلام يكون شخصية إسلامية.

وفيما يأتي نعرض عليكم نموذجين من الشخصيات الإسلامية ذوي العقليات الإسلامية، الذين يفكرون على أساس الإسلام، ويجعلون الإسلام وحده هو المقياس العام للأفكار عن الحياة، وذوي النفسيات الإسلامية الذين يجعلون ميولهم كلها على أساس الإسلام.

النموذج الأول: من السلف الصالح، ويمثله العالم الجليل محمـد بن سيرين - رحمه الله -. 

النموذج الثاني: من الخلف الصالح، ويمثله أحد شباب حزب التحرير ممن لا يزالون يعيشون بيننا - حفظه الله -.

النموذج الأول: إن التابعي محمد بن سيرين - رحمه الله - كان قد قسم حياته أقساماً ثلاثة: فجعل قسماً للعلم: يأخذه ويعطيه، وقسماً للعبادة يصفو فيه إلى ربه، وقسماً للتجارة: يكسب فيه المال الذي يسد به الحاجات، ويقضي به الحقوق، ويعود به على المحتاجين.

أراد الله تعالى أن يبتلي صدق ابن سيرين وصبره فابتلاه بمحنة. وهذه المحنة كانت عجيبة، وكان هو سببها، وهي أنه اشترى زيتا بأربعين ألف درهم مؤجله، فلما فتح أحد زقاق الزيت - وهو إناء من جلد - وجد فيه فأراً ميتاً متفسخاً، فقال في نفسه: "إن الزيت كله كان في المعصرة في مكان واحد، وإن النجاسة ليست خاصة بهذا الزق دون سواه، وإنني إن رددته للبائع بالعيب، فربما باعه للناس؛ فأضرَّ بهم". ثم أراقه كله، ووقع من ذلك في وقت كان يشكو فيه ابن سيرين من خسارة كبيرة حلت به، فركبه الدين، وطالبه صاحب الزيت بماله، فلم يستطع سداده، فرفع أمره إلى الوالي، فأمر القاضي بحبسه حتى يسدد ما عليه.

فلما صار في السجن، وطال مكثه فيه، أشفق عليه السجان لما علم من أمر دينه، وما رأى من شدة ورعه، وطول عبادته!! وقال له: "أيها الشيخ، إذا كان الليل فاذهب إلى أهلك، وبت معهم، فإذا أصبحت فعد إليَّ، واستمر على ذلك حتى يطلق سراحك!!". فقال له الإمام ابن سيرين: "لا والله لا أفعل". فقال السجان: "ولم يا شيخ، هداك الله؟؟!! فقال له: "حتى لا أعاونك على خيانة السلطان!!". ومكث في السجن. وقد وردت هذه القصة في الكتب الثلاثة الآتية: حلية الأولياء، وسِيَر أعلامِ النبلاء، وصور من حياة التابعين.    

وكانت لابن سيرين المواقف الشهيرة من النصيحة للولاة والحكام والصدق الكامل. ومن ذلك أن عمر بن هبيرة الفزاري العالم الجليل والوزير لبني أمية الذي كان واليا على العراق آنذاك دعا محمد بن سيرين لزيارته ومعه ابن أخيه ولما قدما عليه رحّب بهما الوالي وأكرمهما ثم بدأ يسأل ابن سيرين عن كثير من أمور الدنيا والدين لأنه عالم من علماء الدين، ورجل مال من كبار التجار ثم قال: كيف تركت أهل مصرك يا أبا بكر وكان عمر بن هبيرة في الكوفة وابن سيرين في البصرة..؟

فقال: تركتهم والظلم فيهم فاشٍ وأنت عنهم لاه. فوكزه ابن أخيه حتى لا يتكلم فقال له ابن سيرين إنك لم تسأل وإنما أنا الذي أسأل وإنها لشهادة ومن يكتمها فإنه آثم قلبه. هذا هو العمل الحق إذا سئل أحدهم عن مسألة من قبل مسئول فلا يتكلم إلا بالحق لأنها شهادة وسوف يسأل عنها عند الله تعالى. ولما انفض المجلس ودعه ابن هبيرة بمثل ما استقبله به وأرسل له بكيس فيه ثلاثة آلاف درهم فرفض أن يأخذها فقال له ابن أخيه لماذا ترفض هبة أمير المؤمنين. فقال ابن سيرين لماذا أعطاني لقد أعطاني لأنه ظن فيّ الخير فإن كنت من أهل الخير فلا يجوز لي أن آخذه لأن هذا المال من أموال العامة وليست للخاصة وإن كنت من غير أهل الخير فلا يجوز لي أن آخذه لأنني على خلاف ظنه.

ومن المواقف الغريبة في ورعة أن رجلا اشترى منه شيئا وادعى أنه أعطاه درهمين فقال ابن سيرين: ما أعطيتني شيئا فقال الرجل بلى لقد أعطيتك فقال ابن سيرين ما أعطيتني قال الرجل: أتحلف أنك لم تعطني فقال والله العظيم إنك لم تعطني شيئا. فاستغرب الناس والتجار من حلفه لأجل درهمين وقالوا يا أبا بكر أتحلف من أجل درهمين وأنت بالأمس تركت أربعين ألف درهم من أجل شبهة. فقال نعم أحلف على درهمين؛ لأنني إذا لم أحلف أخذها وإذا أخذها فسيأخذ حراما وأنا لا أريده أن يأكل حراما. انظروا كيف كان حريصا على غيره، وليس على نفسه فحسب.

النموذج الثاني: أراد الله تعالى أن يبتلي صدق أحد شبابنا، وصبره، فابتلاه بمحنة. وهذه المحنة كانت عجيبة، وكان هو سببها مثلما كان محمد بن سيرين، وهي أن هذا الشاب كان تاجراً غيناً يمتلك متجراً كبيراً، ومصنعاً للأحذية في العاصمة عمان، وأراد هذا الشاب أن ينمي تجارته، ويزيد من ثروته بالحلال، وبالطرق الشرعية، ففكر في شراء باخرة ضخمة تحمل كمية كبيرة من جلود الحيوانات؛ وذلك كي يستخدمها في صناعة الأحذية. وفعلا سافر هذا الشاب إلى بلاد الأعاجم في الهند، وعقد مع التجار هناك صفقة تجارية اشترى فيها حمولة باخرة ضخمة من الجلود، دفع ثمنها هناك، ثم عاد إلى بلاده، وبقي ينتظر وصول الباخرة.

ولما وصلت الباخرة، وأفرغت حمولتها، وحضر التجار، ومعهم بعض الخبراء بجلود الحيوانات، وبعد المعاينة والتدقيق تبين لهم أن هذه الجلود كلها من جلود الخنازير. وهي من الحيوانات المحرمة في الإسلام. وقد سأل الحزب عن الحكم الشرعي في الانتفاع بجلود الحيوانات المحرمة، فجاءه الجواب أنه يحرم الانتفاع بها؛ فما كان منه إلا أن قام بإتلافها جميعها، وخسر المبلغ الكبير من المال الذي كان قد دفعه ثمنا لها!!    

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة، مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى، فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِمًا، نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ، سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام، وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا، وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه، وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ فِي القَريبِ العَاجِلِ، وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها، إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم، وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.