بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح79) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج2)
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح79) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج2)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
September 16, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح79) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج2)

بسم الله الرحمن الرحيم

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح79) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج2)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ التَّاسِعَةِ وَالسَّبعِينَ, وَعُنوَانُهَا: "كِتَابُ طَهَ حُسَين مُفَكِّرًا". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتين: الرَّابِعَةِ وَالسِّتِينَ, وَالخَامِسَةِ وَالستينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "أمَّا الحَضَارَةُ الإِسْلامِيَّةُ فإِنَّهَا تَقُومُ عَلَى أَسَاسٍ هُوَ النَقِيضُ مِنْ أَسَاسِ الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ، وتَصْوِيرُهَا للحَيَاةِ غَيْرُ تَصْوِيرِ الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ لَهَا، ومَفْهُوَمُ السَعَادَةِ فِيهِا يَخْتَلِفُ عَنْ مَفْهُوَمِهَا في الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ كُلَّ الاخْتِلافِ".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: فِي هَذِهِ الحَلْقَةِ نُتَابِعُ مَعَكُمْ حَدِيثَنَا الَّذِي كُنَّا قَدْ بَدَأنَاه عَمَّا كَتَبَهُ الدُّكتُور عَبدُ المَجِيدِ عَبدُ السَّلامِ المُحتَسِبُ. فِي كِتَابِهِ "طَهَ حُسَين مُفَكِّرًا؟" فَهُوَ - رَحِمَهُ اللهُ - مِن المتأثرين بِفِكْرِ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ فِيمَا يَتَعَلَّقُ بِمَوضُوعُ "الحَضَارَة وَالمَدَنِيَّة", يَقُولُ المُؤَلِّفُ فِي الصَّفحَتَينِ الثَّالِثَةِ وَالثَّمَانِينَ وَالرَّابِعَةِ وَالثَّمَانِينَ: "وَطَهَ حُسَينٍ يَقُولُ لِلمِصرِيِّينَ: "إِنَّكُمْ تَستَعمِلُونَ الأشْكَالَ المَادِيَّةَ وَالأدَوَاتِ وُالمُختَرَعَاتِ الَّتِي صَمَّمَتْهَا وَصَنَعَتْهَا أُورُوبَا, فَلِمَاذَا لا تَزَالُونَ تَنفِرُونَ وَتَرفُضُونَ الحَضَارَةَ الأُورُوبِيَّةَ؟! وَهُوَ فِي مَوقِفِهِ هَذَا خَبِيثٌ مُخَاتِلٌ - أيْ مُخَادِعٌ - لأنَّ الحَضَارَةَ شَيءٌ, وَالمَدَنِيَّةَ وَالعِلْمَ شَيءٌ آخَرُ. وَهُوَ يَدعُو فِي مَوضِعٍ مِنْ كِتَابِهِ "مُستَقبَلُ الثَّقَافَةِ فِي مِصْرَ" إِلَى أنْ تَكُونَ أسْبَابُ الحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ هِيَ أسبَابَ الحَضَارَةِ المِصرِيَّةِ؛ لأَنَّ المِصرِيِّينَ - عَلَى حَدِّ زَعْمِهِ المُتَهَافِتِ - لا يَستَطِيعُونَ أنْ يَعِيشُوا بِغَيرِ ذَلِكَ, فَضْلاً عَنْ أنْ يَرقَوْا وَيَسُودُوا".

وَيُعَقِّبُ الدُّكتُورُ عَبدُ المَجِيدِ المُحتَسِبُ عَلَى كَلامِ طَهَ حُسَينٍ بِقَولِهِ: وَأنَا أستَطِيعُ أنْ أُؤَكِّدَ أنَّ المِصرِيَّينَ يَستَطِيعُونَ أنْ يَعِيشُوا بِغَيرِ هَذِهِ الحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ المُنحَطَّةِ؛ لأنَّ أهْلَ الصِّينِ وُرُوسيَا يَعِيشُونَ بِغَيرِهَا مَثَلاً. وَإِنَّ الأُصُولَ الَّتِي تَقُومُ عَلَيهَا هَذِهِ الحَضَارَةُ مُطَبَّقَةٌ فِي مِصْرَ مُنذُ سَنَةِ 1882م وَحَتَّى هَذِهِ اللَّحظَةِ, فَهَلْ تَرَى المِصرِيِّينَ سَادُوا وَارتَقَوْا؟! وَيُرَكِّزُ عَلَى فِكْرَةِ فَصْلِ الدِّينِ الإِسلامِيِّ عَنِ الحَيَاةِ انسِجَامًا مَعَ الأفكَارِ الرَّأسْمَالِيَّةِ الَّتِي يَتَبَنَّاهَا بِإِظهَارِ الاختِلافِ بَينَ وَاقِعِ رِجَالِ الدِّينِ النَّصَارَى, وَبَينَ وَاقِعِ عُلَمَاءِ الإِسلامِ. فَفِي أُورُوبَا حَدَثَتْ خُصُومَةٌ عَنِيفَةٌ بَينَ الدِّينِ وَالعَقْلِ, أو بَينَ رِجَالِ الدِّينِ, وَرِجَالِ العَقْلِ. فَقَدْ كَانَ لِرِجَالِ الدِّينِ النَّصَارَى فِي أُورُوبَا نُظُمٌ وَقَوَانِينُ, وَنُفُوذٌ وَسُلطَانٌ قَوِيٌّ, فَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ بُدٌّ مِنْ أنْ يُدَافِعُوا عَنْ هَذَا السُّلْطَانِ. أمَّا المُسلِمُونَ فَقَدْ عَصَمَهُمُ اللهُ مِنْ هَذَا الشَّرِّ. فَالإِسلامُ لا يَعرِفُ الإِكلِيرُوس أو طَبَقَةَ رِجَالِ الدِّينِ. فَهَذِهِ السَّيئَاتِ الَّتِي جَنَتْهَا أُورُوبَا مِنْ دِفَاعِ رِجَالِ الدِّينِ عَنْ سُلطَانِهِمْ لَنْ نَجْنِيَهَا نَحْنُ إِلاَّ إِذَا أدْخَلْنَا عَلَى الإِسلامِ ما لَيسَ فِيهِ وَحَمَّلْنَاهُ مَا لا يَحْتَمِلُ, وَكَأنَّهُ يُرِيدُ أنْ يَقُولَ لِلمُسلِمِينَ فِي مِصْرَ: إِذَا كَانَ أهْلُ أُورُوبَا قَدْ فَصَلُوا الدِّينَ عَنِ الحَيَاةِ, وَعِندَهُمُ الإِكليرُوس أوْ طَبَقَةُ رِجَالِ الدِّينِ, فَلِمَاذَا لا نُسَوِّغُ فَصْلَ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ, وَلَيسَ فِي الإِسلامِ إِكلِيرُوس؟! وَدَلِيلُهُ الوَاهِي يَحْمِلُ الرَّدَّ عَلَيهِ. فَإِذَا كَانَ أهْلُ أُورُوبَا قَدْ فَصَلُوا النَّصرَانِيَّةَ عَنِ الحَيَاةِ بِفِعْلِ تَسضلُّطِ رِجَالِ الدِّينِ, وَالإِنجِيلُ لَيسَ فِيهِ نِظَامٌ, وَإِنَّمَا كَانُوا يَسِيرُونَ بِحَسَبِ التَّشرِيعِ الَّذِي بَقِيَ فِي التَّورَاةِ, وِبِحَسَبِ القَانُونِ الرُّومَانِيِّ, فَمَا عُذْرُ المُسلِمِينَ فِي فَصْلِ الإِسلامِ عَنِ الحَيَاةِ؟! وَالمَعرُوفُ أنَّ الإِسلامَ نِظَامٌ شَامِلٌ مُتَكَامِلٌ قَائِمٌ بِرَأسِهِ غَيرُ مُحتَاجٍ إِلَى غَيرِهِ, وَلَيسَ فِيهِ إِكلِيرُوس. وَإِذَا كَانَتِ الكَنِيسَةُ قَدْ وَقَفَتْ حَاجِزًا مَنِيعًا أمَامَ تَفكِيرِ العُلَمَاءِ, وَنَتَائِجِ بُحُوثِهِمُ الَّتِي تُخَالِفُ مَا استَقَرَّ لَدَى عُقُولِ رِجَالِ الكَنِيسَةِ, فَمَا ذَنْبُ عُلَمَاءِ المُسلِمِينَ الَّذِينَ لَمْ يَقِفُوا ذَلِِكَ المَوقِفَ؟!

وَيَتَخَابَثُ طَهُ حُسَينٍ, وَيُوهِمُنَا بِأنَّهُ لا يُفَرِّقُ بَينَ العِلْمِ وَمُختَرَعَاتِهِ, وَبَينَ الحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ, يَقُولُ: "وَإِلاَّ فَمِنَ السُّخْفِ أنْ نَدْعُوَ إِلَى الأَخْذِ بِأسبَابِ الحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ, وَقَدْ دَخَلَ الرَّاديُو فِي الأزْهَرِ الشَّرِيفِ, وَقَامَ صَاحِبُ الفَضِيلَةِ الأُستَاذُ الأكْبَرُ يَتَحَدَّثُ بِهِ إِلَى المُسلِمِينَ فِي أقْطَارِ الأرْضِ جَمِيعًا". وَالرَّاديُو جِهَازٌ اختَرَعَهُ العُلَمَاءُ, وَلَيسَ هَذَا مِنَ الحَضَارَةِ, وَإِذَا كَانَ الرَّاديُو قَدْ دَخَلَ الأزْهَرَ, فَمَا المُسَوِّغُ لِلأَخْذِ بِأسبَابِ الحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ؟! وَلِمَاذَا لا نَأخُذُ بِأسبَابِ الحَضَارَةِِ الإِسلامِيَّةِ, وَنَصْنَعَ الرَّاديُو فِي الوَقْتِ نَفسِهِ؟! وَهَلْ هَذَا مُحَالٌ؟! وَيَقُولُ الدُّكتُور عَبدُ المَجِيدِ المُحتَسِبُ فِي مَوضِعٍ آخَرَ مِنْ كِتَابِهِ (صفحة 88): "طَهَ حُسَين مُفَكِّرًا": "وَنَحنُ نُسَلِّمُ بِأنَّ عَقْلَ طَهَ حُسَينٍ صَارَ عَقْلاً أُورُوبِيًّا أوْ فَرَنسِيًّا لِسَبَبٍ بَسِيطٍ, هُوَ أنَّهُ اقتَنَعَ بِالأفكَارِ الرَّأسْمَالِيَّةِ وَتَبَنَّاهَا, أوْ أصْبَحَ مَضْبُوعًا بِالثَّقَافَةِ الَّلاتِينِيَّةِ. وَهُوَ لانحِطَاطِهِ الفِكْرِيِّ يُرِيدُ أنْ يُعَمِّمَ, فَيَجْعَلَ العَقْلَ المِصْرِيَّ فِي المَاضِي وَالحَاضِرِ عَقلاً غَربِيًّا. وَإِذَا كَانَ العَقْلُ المِصرِيُّ عَقلاً أُورُوبِيًّا, فَلِمَاذَا هَزَمَ المِصْرِيُّونَ مَلِكَ فَرَنْسَا لِوِيس التَّاسِعَ فِي إِبَّانِ الحَمْلاتِ الصَّلِيبِيَّةِ, وَأسَرُوهُ فِي المَنصُورَةِ, ثُمَّ افتَدَى نَفْسَهُ؟! هَذَا دَلِيلٌ قَاطِعٌ عَلَى الاختِلافِ بَينَ المِصْرِيِّينَ المُسلِمِينَ, وَبَينَ الفَرَنسِيِّينَ الحَاقِدِينَ. وَيَقُولُ المُحتَسِبُ - رَحِمَهُ اللهُ - (صفحة 90): وَتَأثُّرُ طَهَ حُسَينٍ وَاضِحٌ بَيِّنٌ بِكَاتِبٍ قِبْطِيٍّ مِصْرِيٍّ كَانَ يُعلِي مِنْ شَأنِ الثَّقَافَةِ "الأنجلُوسَكسُونِيَّة" مُقَابِلَ طَهَ حُسَينٍ الَّذِي كَانَ يُعلِي مِنْ شَأنِ الثَّقَافَةِ الَّلاتِينِيَّةِ. ذَلِكَ الكَاتِبُ هُوَ سَلامَة مُوسَى, وَكِتَابُهُ: "اليَومُ وَالغَدُ" يُؤَكِّدُ فِكْرَةَ تَأثُّرِ طَهَ حُسَينٍ بِهِ فِي كَثِيرٍ مِنَ الأفكَارِ الَّتِي طَرَحْنَاهَا. وَيَبلُغُ بِهِ الحَمْقُ وَالإِسفَافُ مَبْلَغًا عَظِيمًا, وَيَأبِى إِلاَّ أنْ يُسَجِّلَ لأبنَاءِ الأُمَّةِ تَارِيخَ التَّهرِيجِ الفِكْرِيِّ فِي مَرْحَلَةٍ مِنْ مَرَاحِلِ تَارِيخِهَا الأَسوَدِ, فَهُوَ شَغُوفٌ مَهْوُوسٌ بِالحَضَارَةِ الأُورُوبِيَّةِ؛ لأنَّهَا حَضَارَةُ العَالَمِ أجْمَعَ الآنَ. وَهَذَا كَذِبٌ وَتَزوِيرٌ لِلوَاقِعِ, وَهُوَ يَحُثُّ المِصرِيِّينَ عَلَى أنْ يَلبَسُوا القُبَّعَةَ دُونَ الطَّربُوشِ؛ لأنَّ القُبَّعَةَ تَبعَثُ فِي المِصرِيِّينَ العَقلِيَّةَ الأُورُوبِيَّةَ, وَقَد نَسِيَ الكَاتِبُ التَّالِفُ سَلامَةَ مُوسَى أنَّ الطَّربُوشَ قَدْ نَقَلَهُ الأترَاكُ مِنَ النَّمسَا إِلَى بِلادِ الدَّولَةِ العُثمَانِيَّةِ. أيْ أنَّهُ أُورُوبِيُّ الصُّنعِ, فَلِمَاذَا يُرِيدُ مِنَ المِصرِيِّينَ أنْ يَستَبدِلُوا لِبَاسًا أُورُوبِيًّا بِلِبَاسٍ أُورُوبِيٍّ, وَقَدْ صَرَّحَ مِرَارًا بِأنَّهُ يُحِبُّ كُلَّ مَا هُوَ أُورُوبِيِّ؟! وَمَا عَلاقَةُ القُبَّعَةِ بِتَغْيِيرِ العَقْلِيَّةِ؟! وَالَّذِي يَبدُو أنَّ عَقْلَ سَلامَة مُوسَى كَانَ مُستَقِرًّا فِي قُبَّعَتِهِ أو فِي أُذُنَيهِ, فَلَو وَضَعْنَا قُبَّعَةً عَلَى رَأسِ حِمَارٍ, هَلْ تَبعَثُ القُبَّعَةُ فِي هَذَا الحِمَارِ العَقلِيَّةَ الأُورُوبِيَّةَ؟!

وَيَتَحَامَلُ عَلَى الأزْهَرِ الشَّرِيفِ وَالمَحَاكِمِ الشَّرعِيَّةِ تَحَامُلاً شَدِيدًا, إِذْ يُسَمِّي مَا يَقُومُ بِهِ الأزْهَرُ بِتَدرِيسِهِ بـ"ثقَافَةِ القُرُونِ المُظلِمَةِ" وَيَنتَقِدُ شُيُوخَ الأزْهَرِ بِأنَّهُمْ لا يَزَالُونَ يَلبَسُونَ الجُبَبَ وَالقَفَاطِينَ, وَلا يَتَوَرَّعُونَ مِنَ التَّوَضُّؤِ عَلَى قَوَارِعِ الطَّرِيقِ فِي الأرْيَافِ, وَلا زَالُوا يُسَمُّونَ الأقبَاطَ وَاليَهُودَ "كُفَّارًا" كَمَا كَانَ يُسَمِّيهِمْ عُمَرُ بْنُ الخَطَّابِ قَبلَ ألْفٍ وَثَلاثِمِائَةِ عَامٍ. هَذِهِ الأفكَارُ تُقطُرُ حِقْدًا عَلَى الإِسلامِ, وَلَكِنْ تَحْتَ اسْمِ نَقْدِ شُيُوخِ الأزْهَرِ, وَالأزْهَرُ أوَّلُ جَامِعَةٍ مُنَظَّمَةٍ فِي العَالَمِ.  وَثَقَافَةُ القُرُونِ المُظلِمَةِ كَمَا يُسَمِّيهَا هَذَا التَّالِفُ الوَقِحُ كَانَتِ الثَّقَافَةَ الأُولَى فِي العَالَمِ عِدَّةَ قُرُونٍ. وَالَّذِي يَتَوَضَّأُ عَلَى قَوَارِعِ الطَّرِيقِ فِي الأرْيَافِ أرْقَى فِكْرًا مِنَ الَّذِي يُصَلِّي لِخَشَبَةٍ لا تَعقِلُ, وَلَو كَانَ مُثَقَّفًا بِثَقَافَةٍ أُورُوبِيَّةٍ مِثلَ سَلامَة مُوسَى. وَالَّذِي يُسَمِّي الأقبَاطَ وَاليَهُودَ "كُفَّارًا" هُوَ الإِسلامُ, وَعُمَرُ t صَاحِبُ الرَّسُولِ الأعْظَمِ r وَهَذِهِ التَّسمِيَةُ مَفْهُومٌ وَقَنَاعَةٌ عِندَ كُلِّ مُسلِمٍ؛ لأنَّ اللهَ بَيَّنَهَا فِي القُرآنِ وَالحَدِيثِ. وَالحَقُّ أحَقُّ أنْ يُتَّبَعَ رَغْمَ أنْفِ سَلامَةَ مُوسَى وَبِطَانَتِهِ".   

Boloogh17 09 2024                   

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.