بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح78) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج1)
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح78) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج1)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
September 15, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح78) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج1)

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح78) كتاب: "طه حسين مفكرا" (ج1)

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الثَّامِنَةِ وَالسَّبعِينَ, وَعُنوَانُهَا: "كِتَابُ طَهَ حُسَين مُفَكِّراً". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَتين: الرَّابِعَةِ وَالسِّتِينَ, وَالخَامِسَةِ وَالستينَ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ.

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "أمَّا الحَضَارَةُ الإِسْلامِيَّةُ فإِنَّهَا تَقُومُ عَلَى أَسَاسٍ هُوَ النَقِيضُ مِنْ أَسَاسِ الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ، وتَصْوِيرُهَا للحَيَاةِ غَيْرُ تَصْوِيرِ الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ لَهَا، ومَفْهُوَمُ السَعَادَةِ فِيهِا يَخْتَلِفُ عَنْ مَفْهُوَمِهَا في الحَضَارَةِ الغَرْبِيَّةِ كُلَّ الاخْتِلافِ".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: فِي هَذِهِ الحَلْقَةِ نُتَابِعُ مَعَكُمْ حَدِيثَنَا الَّذِي كُنَّا قَدْ بَدَأنَاه عَمَّا كَتَبَهُ الدُّكتُور عَبدُ المَجِيدِ عَبدُ السَّلامِ المُحتَسِبُ. فِي كِتَابِهِ "طَهَ حُسَين مُفَكِّرًا؟" فَهُوَ - رَحِمَهُ اللهُ - مِن المتأثرين بِفِكْرِ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ فِيمَا يَتَعَلَّقُ بِمَوضُوعُ "الحَضَارَة وَالمَدَنِيَّة", يَقُولُ المُؤَلِّفُ فِي الصَّفحَتَينِ: التَّاسِعَةِ وَالسَّبعِينَ, وَالثَّمَانِينَ: "... وَلَكِنَّ المُسلِمِينَ عِندَمَا فَتَحُوا مِصْرَ, وَنَشَرُوا الإِسلامَ فِيهَا لَمْ تَكُنْ عَلاقَتُهُمْ بِأهْلِهَا عَلاقَةَ السَّيدِ بِالعَبْدِ, بَلْ عَلاقَةُ الإِنسَانِ الَّذِي يَحمِلُ الرُّقِيَّ الفِكْرِيَّ, وَهُوَ الإِسلامُ, بِالإِنسَانِ الَّذِي انحَطَّتْ أفكَارُهُ, وَصَارَ تَائِهاً, دُونَ إِكرَاهٍ فِي الدِّينِ. صَحِيحٌ أنَّ الاسكَندَرِيَّةَ نَمَتْ وَزَهَتْ حَتَّى أضْحَتْ أبْهَى عَوَاصِمِ العَالَمِ تِجَارِيّاً وَثَقَافِيّاً, وَكَانَتْ مَنَارَةً فِكرِيَّةً تَنبَعِثُ مِنهَا العُلُومُ وَالفَلسَفَةُ إِلَى سَائِرِ أنحَاءِ الشَّرقِ, وَلَكِنَّ المِصرِيِّينَ لَمْ يُشَارِكُوا فِي هَذِهِ الحَرَكَةِ العِلْمِيَّةِ وَالفَلسَفِيَّةِ. وَمُعظَمُ الَّذِينَ نَبَغُوا فِي جَامِعَةِ الاسكَندَرِيَّةِ كَانُوا أغَارِقَةً. أيْ أنَّ هَذِهِ العُلُومَ وَالفَلسَفَةَ الَّتِي ازدَهَرَتْ فِي الاسكَندَرِيَّةِ كَانَتْ نَتَاجَ عُقُولِ السَّادَةِ الإِغرِيقِ, وَلَمْ نَسمَعْ أنَّ مِصرِيًّا وَاحِداً نَبَغَ فِي هَذِهِ العُلُومِ وَالفَلسَفَةِ. أمَّا مَوقِفُ المِصرِيِّينَ مِنَ الأفكَارِ الإِسلامِيَّةِ, وَالثَّقَافَةِ الإِسلامِيَّةِ, فَمُخْتَلِفٌ عَنْ مَوقِفِهِمْ مِنَ الأفكَارِ الإِغرِيقِيَّةِ, وَالثَّقَافَةِ الإِغرِيقِيَّةِ, فَقَد تَبَنَّاهَا مُعظَمُهُمْ, وَشَارَكُوا فِي هَضْمِهَا وَشَرحِهَا, وَالتَّألِيفِ فِيهَا. وَأكبَرُ دَلِيلٍ عَلَى ذَلِكَ أنَّ الأزهَرَ الشَّرِيفَ مُنذُ أكثَرَ مِنْ ألفِ سَنَةٍ يَقُومُ بِتَدرِيسِ الفِقْهِ الإِسلامِيِّ وَاللُّغَةِ العَرَبِيَّةِ. الأفكَارُ الإِسلامِيَّةُ يَنبَثِقُ عَنهَا نِظَامٌ مِنْ جِنسِهَا, سَعِدَتْ بِهِ البَشَرِيَّةُ: نِظَامُ الحُكْمِ, النِّظَامُ الاقتِصَادِيُّ, النِّظَامُ الاجتِمَاعِيُّ, نِظَامُ العُقُوبَاتِ. وَمَاذَا تُنتِجُ لَنَا الأفكَارُ الإِغرِيقِيَّةُ الوَثَنِيَّةُ مِنْ أنظِمَةٍ؟ لَمْ نَسمَعْ أنَّ الأفكَارَ الإِغرِيقِيَّةَ الوَثَنِيَّةَ أنتَجَتْ نِظَاماً شَامِلاً مُتَكَامِلاً.

وَإِذَا صَحَّ قَولِي, وَهُوَ صَحِيحٌ عَلَى أيَّةِ حَالٍ, فَهَلْ أكُونُ غَالِياً إِذَا وَصَفْتُ طَهَ حُسَينٍ بِالتَّضلِيلِ, وَتَشوِيهِ الحَقَائِقِ, وَتَزوِيرِ التَّارِيخِ فِيمَا ذَهَبَ إِلَيهِ؟؟ وَطَهَ حُسَينٍ لَمْ يَكتَفِ بِالتَّروِيجِ لِلحَضَارَةِ الغَربِيَّةِ, وَالأفكَارِ الرَّأسْمَالِيَّةِ السَّائِدَةِ فِي مِصْرَ, وَسَائِرِ بِلادِ المُسلِمِينَ بِالمِقدَارِ الَّذِي أرَادَهُ المُستَعمِرُونَ, بَلْ تَرَاهُ يُشَدِّدُ عَلَى وُجُوبِ الإِيغَالِ فِي الأخْذِ بِكُلِّ أسْبَابِ الحَضَارَةِ الغَربِِيَّةِ, يَقُولُ فِي كِتَابِهِ "مُستَقبَلُ الثَّقَافَةِ فِي مِصْرَ": "لَكِنَّ السَّبِيلَ إِلَى ذَلِكَ لَيسَتْ فِي الكَلامِ يُرْسَلُ إِرسَالاً, وَلا فِي المَظَاهِرِ الكَاذِبَةِ, وَالأوضَاعِ المُلَفَّقَةِ, وَإِنَّمَا هِيَ وَاضِحَةٌ بَيِّنَةٌ مُستَقِيمَةٌ, لَيسَ فِيهَا عِوَجٌ وَلا التِوَاءٌ. وَهِيَ وَاحِدَةٌ فَذَّةٌ لَيسَ لَهَا تَعَدُّدٌ, وَهِيَ أنْ نَسِيرَ سِيرَةَ الأُورُوبيِّينَ, وَنَسلُكَ طَرِيقَهُمْ؛ لِنَكُونَ لَهُم أندَادًا, وَنَكُونَ لَهْم شُرَكَاءَ فِي الحَضَارَةِ: خَيرِهَا وَشَرِّهَا, حُلْوِهَا وَمُرِّهَا, مَا يُحَبُّ مِنهَا وَمَا يُكْرَهُ, وَمَا يُحمَدُ مِنهَا وَمَا يُعَابُ. وَمَنْ زَعَمَ لَنَا غَيرَ ذَلِكَ فَهُوَ خَادِعٌ أو مَخْدُوعٌ. وَالغَرِيبُ أنَّا نَسِيرُ هَذِهِ السِّيرَةَ, وَنَذْهَبُ هَذَا المَذْهَبَ فِي حَيَاتِنَا العَمَلِيَّةَ اليَومِيََّةَ, وَلَكِنَّنَا نُنكِرُ ذَلِكَ فِي ألفَاظِنَا وَعَقَائِدِنَا, وَدَخَائِلِ نُفُوسِنَا, فَنَتَوَرَّطَ فِي نِفَاقٍ بَغِيضٍ, لا أستَطِيعُ أنْ أُسِيغَهُ, وَلا أنْ أسْكُنَ إِلَيهِ. إِنْ كُنَّا صَادِقِينَ فِيمَا نُعلِنُ وَنُسِرُّ مِنْ بُغْضِ الحَيَاةِ الأُورُوبِيَّةِ فَمَا يَمْنَعُنَا أنْ نَعدِلَ عَنهَا عُدُولاً, وَنَصُدَّ عَنهَا صُدُوداً, وَنَطرَحُهَا اطِّرَاحاً, وَإِنْ كُنَّا صَادِقِينَ فِيمَا نُقْدِمُ عَلَيهِ كُلَّ يَومٍ, وَفِي كُلِّ ثَنْيٍ مِنْ أثنَاءِ حَيَاتِنَا العَمَلِيَّةِ مِنْ تَقلِيدِ الأُورُوبِيِّينَ وَمُجَارَاتِهِمْ, فَمَا يَمنَعُنَا أنْ نُلائِمَ بَينَ أقوَالِنَا وَأعمَالِنَا, وَبَينَ آرَائِنَا وَسِيرَتِنَا, فَإِنَّ هَذَا النِّفَاقَ لا يَلِيقُ بِالَّذِينَ يُكبِرُونَ أنفُسَهُمْ, وَيُرِيدُونَ أنْ يَرتَفِعُوا بِهَا عَنِ النَّقَائِصِ وَالدَّنِيَّاتِ". انتَهَى كَلامُ طَهَ حُسَين.

يَقُولُ الدُّكتُورُ عَبدِ المَجِيدِ المُحتَسِبُ مُعَقِّباً عَلَى كَلامِهِ: "وَحَتَّى تَتَّضِحَ خُطُورَةُ مَا يَدعُو إِلَيهِ طَهَ حُسَينُ وَيُرَوِّجُ لَهُ, وَيُنَاشِدُ الأُمَّةَ أنْ تُوغِلَ فِي الأخْذِ بِأسبَابِهِ أرَى لِزَاماً عَلَيَّ أنْ أُحَدِّدَ مَفهُومَ الحَضَارَةِ وَالمَدَنِيَّةِ, فَأقُولُ: إِنَّ الحَضَارَةَ هِيَ مَجمُوعُ المَفَاهِيمِ وَالقَنَاعَاتِ الأسَاسِيَّةَ وَالفَرعِيَّةَ عَنِ الحَيَاةِ. وَالحَضَارَةُ الإِسلامِيَّةُ تَقُومُ عَلَى الإِيمَانِ بِاللهِ وَمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ, وَبِاليَومِ الآخِرِ, وَبِالقَضَاءِ وَالقَدَرِ خَيرِهِ وَشَرِّهِ مِنَ اللهِ تَعَالَى. وَوُجُودُ المَسَاجِدِ فِي دِيَارِ الإِسلامِ, وَمَشَاعِرُ الحَجِّ حَولَ البَيتِ العَتِيقِ, وَمَنعُ الرِّبَا أوِ المَصَارِفِ الرَّبَوِيَّةِ, وَإِيجَادُ خَلِيفَةٍ وَاحِدٍ يَحكُمُ المُسلِمِينَ بِالإِسلامِ فِي دِيَارِ الإِِسلامِ, وَالجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللهِ, وَمَنعُ الاختِلاطِ بَينَ الذُّكُورِ وَالإِنَاثِ, وَكَونُ المَرأةِ رَبَّةَ بَيتٍ, وَعِرضاً يَجْبُ أنْ يُصَانَ, وَغَيرُ هَذِهِ المَفَاهِيمِ الَّتِي يَحمِلُهَا المُسلِمُ المُستَنِيرُ عَنِ الحَيَاةِ تُعَدُّ مِنَ الحَضَارَةِ الإِسلامِيَّةِ.

Boloogh16 09 2024

وَالحَضَارَةُ الغَربِيَّةُ أوِ الرَّأسْمَالِيَّةُ تَقُومُ عَلَى أسَاسِ فَصْلِ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ أوْ السِّيَاسَةِ بَعدَ عَمَلِيَّةِ الصِّرَاعِ المَرِيرِ الدَّامِي بَينَ رِجَالِ الدِّينِ, وَعَلَى رَأسِهِمُ البَابَا مِنْ جِهَةٍ, وَبَينَ رِجَالِ السُّلطَةِ الزَّمَنِيَّةِ "أي الحُكَّامِ" وَالمُفَكِّرِينَ مِنْ جِهَةٍ أُخرَى. وَعَلَى أسَاسِ فِكْرَةِ فَصْلِ الدِّينِ عَنِ الحَيَاةِ قَامَتِ الحُرِّيَاتُ الأرْبَعُ: حُريَّةُ الرَّأيِ, وَحُريَّةُ العَقِيدَةِ, وَحُريَّةُ المِلْكِ, وَالحُريَّةُ الشَّخصِيَّةُ, وَعَلَى أسَاسِ حُريَّةِ المِلْكِ قَامَ النِّظَامُ الاقتِصَادِيُّ الرَّأسْمَالِيُّ, فُسُمِّيَ الشَّيءُ كُلُّهُ بِأبْرَزِ مَا فِيهِ.

أمَّا المَدَنِيَّةُ فَهِيَ مَجمُوعُ الأشكَالِ المَادِيَّةِ الَّتِي تُستَعْمَلُ فِي الحَيَاةِ مِنَ المِلعَقَةِ وَالسَيَّارَةِ وَالطَّائِرَةِ وَالصَّارُوخِ وَالمَدَافِعِ وَالدَّبابَاتِ وَالمُدَرَّعَاتِ وَالترَاكتُور, وَكُلِّ المُختَرَعَاتِ وَالمُصنُوعَاتِ. وَهُنَاكَ مَدَنِيَّةٌ مُرتَبِطَةٌ بِمَفَاهِيمَ عَنِ الحَيَاةِ, فَالهَندَسَةُ عِلْمٌ, وَلَكِنْ كَونَ النَّوَافِذِ وَاسِعَةً مُنخَفِضَةً, تُبرِزُ سُكَّانَ المَنزِلِ مُبَاحٌ فِي الحَضَارِةِ الرَّأسْمَالِيَّةِ لأنَّهَا مُرتَبِطَةٌ بِالحُريَّةِ الشَّخصِيَّةِ, وَمُحَرَّمٌ فِي الحَضَارَةِ الإِسلامِيَّةِ, لأَنَّ الحُريَّةَ فِي الإِسلامِ مُقَيَّدَةٌ بِالشَّرعِ؛ وَلِذَلِكَ تَكُونُ النَّوَافِذُ فِي بُيُوتِ المُسلِمِينَ, وَسَائِرِ رَعَايَا الدَّولَةِ الإِسلامِيَّةِ عَالِيَةً سَاتِرَةً. وَالعِلْمُ عَامٌّ لِكُلِّ أهْلِ الأرْضِ, أمَّا الحَضَارَةُ وَالأفكَارُ فَخَاصَّةٌ, وَالعِلْمُ فِي رُوسيَا وَأمرِيكَا وَبِرِيطَانيَا وَالصِّينِ وَاحِدٌ. لَكِنَّ الحَضَارَةَ فِي رُوسيَا وَالصِّينِ غَيرُ الحَضَارَةِِ فِي أمرِيكَا وَبرِيطَانيَا. وَالأسَاُس الَّذِي تَقُومُ عَلَيهِ الحَضَارَةُ الغَربِيَّةُ فَاسِدٌ هَزِيلٌ. وَمَا بُنِيَ عَلَى الفَاسِدِ فَهُوَ فَاسِدٌ.

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, وَلِلحَدِيثِ بَقِيَّةٌ, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.