بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح7)  القاعدة الفكرية التي تبنى عليها جميع الأفكار عن الحياة
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح7)  القاعدة الفكرية التي تبنى عليها جميع الأفكار عن الحياة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. ...

0:00 0:00
Speed:
July 06, 2024

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح7) القاعدة الفكرية التي تبنى عليها جميع الأفكار عن الحياة

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح7)

القاعدة الفكرية التي تبنى عليها جميع الأفكار عن الحياة

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ. 

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ السَّابِعَةِ, وَعُنوَانُهَا: "إعطاء الفكرة الكلية عما وراء الكون والإنسان والحياة". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الرَّابِعَةِ مِنْ كِتَابِ "نظامُ الإسلام" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "والطريقُ الوحيدُ لتغييِر المفاهيمِ هُوَ إيجادُ الفكرِ عَنِ الحياةِ الدنيا حتَّى تُوجَدَ بواسطتِهِ المفاهيمُ الصحيحةُ عَنْهَا. والفكرُ عَنِ الحياةِ الدنيا لا يتركَّزُ تَرَكُّزاً مُنْتِجاً إِلاّ بعدَ أَنْ يُوجَدَ الفكرُ عَنِ الكونِ والإنسانِ والحياةِ، وعمَّا قبلَ الحياةِ الدنيا وعمَّا بعدَها، وعَنْ عَلاقتِها بما قبلَهَا وما بعدَهَا، وذَلِكَ بإِعطاءِ الفكرةِ الكُلِّيَةِ عمَّا وراءَ هذَا الكونِ والإنسانِ والحياةِ. لأنَّها القاعدةُ الفكريةُ التي تُبْنَى عليْهَا جَميعُ الأفكارِ عَنِ الحياةِ".

bologh 07 07 2024

ونَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: حَقًّا إِنَّ الطَّرِيقَ الوَحِيدَ لِتَغيِيرِ المَفَاهِيمِ هُوَ إِيجَادُ الفِكْرِ عَنِ الحَيَاةِ الدُّنيَا, وَإِنَّ الفِكْرَ عَنِ الحَيَاةِ الدُّنيَا لا يَتَرَكَّزُ تَرَكُّزًا مُنتِجًا إِلاَّ بَعدَ أنْ يُوجَدَ الفِكْرُ عَنِ الكَونِ وَالإِنسَانِ وَالحَيَاةِ, وَعَمَّا قَبْلَ الحَيَاةِ الدُّنيَا - أي هل يوجد خالق أزلي أم لا؟ - وَعَمَّا بَعدَهَا – أي هل هناك يوم آخر أم لا؟ - وَعَنْ عَلاقَتِهَا أي إيمانها أو عدم إيمانها بِمَا قَبلَ الحيَاةِ الدُّنيَا - أيْ بِالخَالِقِ العَظِيمِ - وَبِمَا بَعدَهَا - أيْ بِيَومِ القِيَامَةِ - فَتُوجَدَ بِذَلِكَ العَقِيدَةُ الصَّحِيحَةُ, وَالقَاعِدَةُ الفِكْرِيَّةُ الَّتِي تُبْنَى عَليْهَا جَميعُ الأفكارِ عَنِ الحياةِ, وَالَّتِي تُقنِعُ العَقْلَ, وَتُوَافِقُ الفِطْرَةَ, وَتَمْلأُ القَلْبَ طُمَأنِينَةً, فَينْدَفِعُ المَرءُ نَحْوَ العَمَلِ المُنتِجِ خَيرًا لَهُ وَلِمُجتَمَعِهِ. وَإِذَا لَمْ تُوجَدِ العَقِيدَةُ الصَّحِيحَةُ يَظَلُّ المَرءُ قَلِقًا عَلَى مَصِيرِهِ, وَتَنعَدِمُ عِندَهُ الطُّمَأنِينَةُ, وَلا يُوجَدُ لَدَيهِ دَافِعٌ يَدفَعُهُ نَحْوَ الإِنتَاجِ, بَلْ يَظَلُّ عَالَةً عَلَى غَيرِهِ, وَيَجْلِبُ الشُّرُورَ لِمُجْتَمَعِهِ.

bologh 07 07 2024 2

وَلِبَيَانِ أهَمِّيةِ القَاعِدَةِ الفِكْرِيَّةِ نَقُولُ: إِنَّهُ لا بُدَّ لِكُلِّ بِنَاءٍ مِنْ أسَاسٍ قَوِيٍّ وَمَتِينٍ يَقُومُ عَلَيهِ. وَلا يَثبُتُ الفَرعُ مَا لَمْ يَثبُتِ الأصْلُ؛ لِذَلِكَ مِنَ الخَطَأ الكَبِيرِ الخَوضُ فِي مُنَاقَشَةِ المَسَائِلِ الفَرعِيَّةِ إِذَا لَمْ تَثبُتِ المَسألَةُ الأسَاسِيَّةُ. كُلِّفْتُ مَرَّةً بِتَدرِيسِ مَادَّةِ التَّربِيَةِ الإِسلامِيَّةِ لِطُلابٍ فِي الصَّفِّ التَّاسِعِ, وَكَانُوا مُتَأثِّرِينَ بِالأفكَارِ الشُّيوعِيَّةِ, وَمَا إِنْ بَدَأتُ وَكَانَ الدَّرسُ فِي الطَّهَارَةِ تَحْتَ عُنوَانِ: "المَسحُ عَلَى الخُفَّينِ" حَتَّى اكتَشَفْتُ أنْ لا أحَدَ مِنَ الطُّلابِ يَستَمِعُ لِقَولِي, بَلْ يَستَمِعُ بَعضُهُم لِقَولِ بَعضٍ, فَمَا كَانَ مِنِّي إِلاَّ أنْ أوقَفْتُ الدَّرسَ, بَلِ دُرُوسَ مَادَّةِ التَّربِيَةِ الإِسلامِيَّةِ المُقَرَّرَةَ كُلَّهَا, وَحَوَّلْتُ مَسَارَهَا إِلَى المَسَارِ الصَّحِيحِ, وَهُوَ بَحْثُ العَقِيدَةِ, فَبَحَثْتُ مَعَهُمْ أوَّلاً مَوضُوعَ "إِثبَاتِ وُجُودِ اللهِ الخَالِقِ عَنْ طَرِيقِ العَقْلِ".

وَيَا للهِ كَمْ كَانَ شَغَفُ الطُّلابِ بِتِلْكَ الدُّرُوسِ, وَكَمْ كَانَ تَفَاعُلُهُمْ مَعَهَا إِيجَابيًا, وَيَا لله كَمْ كَانَ سُرُورِي بِرُؤيَتِهِم حِينَ هَدَاهُمُ اللهُ فِي نِهَايَةِ المَطَافِ, حَيثَ اصطَحَبُوا أنفُسَهُمْ بِقِيَادَةِ زَعِيمِهِمْ "جِهَادَ" الَّذِي لا زِلْتُ أذكُرُ اسمَهُ, وَذَهَبُوا جَمِيعًا إِلَى مَسجِدِ أبِي دَرويِشَ بِجَبَلِ الأشرَفِيَّةِ فِي عَمَّانَ لأدَاءِ صَلاةِ الجُمُعَةِ!!

كَذَلِكَ لَقِيَنِي أحَدُ زُمَلاءِ الدِّرَاسَةِ مِمَّنْ غَابَ عَنِّي طَوِيلاً بِسَبَبِ تَلَقِّيهِ دِرَاسَتَهُ العُليَا فِي الهندَسَةِ فِي الاتِّحَادِ السُّوفيِّيتِي, وَقَد عَادَ مُتأثِّرًا, بَلْ يَحْمِلُ الدَّعْوَةَ لِلفِكْرِ الشُّيُوعِيِّ, وَأنَا لا أعلَمُ عَنهُ شَيئًا, وَهُوَ كَذَلِكَ لا يَعلَمُ عَنِّي شَيئًا, لَقِيَنِي فِي الزِّحَامِ وَسْطَ سُوقِ الخُضَارِ مُقَابِلَ مَتْجَرِ وَالِدِهِ, فَعَانَقَنِي مُعَانَقَةَ المُشتَاقِ, ثُمَّ بَدَأ يَتَجَاذَبُ الحَدِيثَ مَعِي يُرِيدُ أنْ يَسبُرَ " أي يَقِيسَ" أعمَاقَ فِكْرِي. فَقَالَ لِي: أُرِيدُ أنْ أسألَكَ سُؤَالاً: فَقُلتُ لَهُ: تَفَضَّلْ! فَقَالَ: هَلْ صَحِيحٌ أنَّ الكَونَ تُوجَدُ فِيهِ سَبعُ سَمَاوَاتٍ؟ قُلْتُ فِي نَفسِي: سَأُجِيبُهُ عَنْ سُؤَالِهِ مُحتَفِظًا لِنَفسِي بِحَقِّ مُعَاوَدَةِ الرَّدِّ, فَقُلتُ لَهُ: إِذَا أرَدْنَا أنْ نُجِيبَ عَنْ ظَاهِرِ السُّؤَالِ فَإِنَّنَا نَقُولُ: نَعَمْ تُوجَدُ فِي الكَونِ سَبعُ سَمَاوَاتٍ, وَسَبعَةُ أرَاضٍ!! فَقَالَ مُستغرِبًا وَمُستَعجِبًا: وَسَبعَةُ أرَاضٍ أيضًا؟؟!!

قَلتُ لَهُ: لَقَد أجَبْتُكَ عَلَى ظَاهِرِ سُؤَالِكَ, أمَا وَقَدْ حَصَلَ مِنكَ هَذَا الاستِغرَابَ وَهَذَا الاستِهجَانَ, فَسَأعُودُ إِلَى بَاطِنِ السُّؤَالِ. قَالَ: وَمَا بَاطِنُ السُّؤَالِ؟ قُلْتُ لَهُ: بَاطِنُ السُّؤَالِ أنَّ هُنَالِكَ خَالِقًا لِهَذَا الكَونِ الَّذِي تَسألُ عَنهُ, فَإِنْ أقرَرْتَ بِذَلِكَ وَاصَلْتُ نِقَاشِي مَعَكَ كَي أُقنِعَكَ بِإِجَابَتِي, وَإِنْ لَمْ تُقِرَّ بِذَلِكَ أثبَتُّ لَكَ وُجُودَ هَذَا الخَالِقِ بِالعَقْلِ, ثُمَّ سِرْتُ مَعَكَ شَوطًا آخَرَ كَي أُثبِتَ لَكَ بِالعَقلِ أيضًا حَاجَةَ النَّاسِ إِلَى الرُّسُلِ, وَأنَّ اللهَ تَعَالَى أرْسَلَ رُسُلاً آخِرُهُمْ مُحَمَّدٌ, وَأُثبِتُ لَكَ بِالعَقلِ كَذَلِكَ أنَّ مُحَمَّدًا رَسُولٌ مِنْ عِندِ اللهِ, ثُمَّ أُقنِعُكَ بِالعَقْلِ أخِيرًا أنَّ القُرآنَ مِنْ عِندَ اللهِ. بَعدَهَا أَقُولُ لَكَ: قَالَ اللهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ العَزِيزِ: (خَلَقَ سَبعَ سَمَاوَاتٍ وَمِنَ الأرْضِ مِثْلَهُنَّ). عِندَهَا لا تَمْلِكُ إِلا أنْ تُذعِنَ لِقَولِ اللهِ تَعَالَى. فَقَالَ مُظهِرًا مَا كَانَ يُفَكِّرِ فِيهِ: "لَيسَ هَكَذَا يُفَكِّرُ الإِخوَانُ المُسلِمُونَ" - وَقَد كَانَ يُظُنُّنِي أحَدَ أعضَائِهِمْ - قُلتُ لَهُ: لا شَأنَ لِي بِالإِخوَانِ المُسلِمِينَ؟

ثُمَّ أرَادَ أنْ يَنتَقِلَ إِلَى مَسألَةٍ أُخرَى مِنَ المَسَائِلِ الَّتِي يُشَكِّكُ بِهَا الشُّيوعِيُّونَ المُسلِمِينَ بِدِينِهِمْ, فَقَالَ لِي: أُرِيدُ أنْ أسْألَكَ سُؤَالاً آخَرَ: لِمَ سُمِّيَتْ مَعرَكَةُ الجَمَلِ بِهَذَا الاسمِ؟ فَقُلْتُ لَهُ: هَلِ انتَهَينَا مِنَ السُّؤَالِ الأوَّلِ حَتَّى تَسأَلَ سُؤَالَكَ الثَّانِي؟ يَبدُو أنَّ نِقَاشَكَ مُتَأثِّرٌ بِوَاقِعِ السُّوقِ حَيثُ تَتَنَوَّعُ فِيهِ الخُضَارُ وَالفَوَاكِهُ. هَلْ مِنْ حَقِّكَ أنْ تَظَلَّ تَسألُ وَأنَا أُجِيبُ؟ لِمَاذَا لا أسألُ أنَا وَأنتَ تُجِيبُ؟ قَالَ: بَلْ مِنْ حَقِّكَ أنْ تَسألَ أنْتَ الآخَرُ. قُلْتُ لَهُ: أرُدُّ عَلَيكَ سُؤَالَكَ: لِمَ سُمِّيَتْ مَعرَكَةُ الجَمَلِ بِهَذَا الاسمِ؟ فَأجَابَ: لَقَد سُمِّيَتْ المَعرَكَةُ بِهَذَا الاسمِ؛ لأنَّ عَائِشَةَ كَانَتْ تَركُبُ الجَمَلَ وَهِيَ تُحَارِبُ مَعَ مُعَاوِيَةَ بْنَ أبِي سُفيَانَ ضِدَّ عَلِيِّ بنِ أبِي طَالِبٍ انتِقَامًا مِنهُ لِنَفسِهَا؛ لأنَّهُ حَرَّضَ زَوجَهَا مُحَمَّدًا عَلَى طَلاقِهَا بَعدَ حَادِثَةِ الإِفْكِ.

قُلتُ لَهُ: وَمَا يَهُمُّكَ أنتَ مِنْ هَذَا المَوضُوعِ؟ قَالَ: مَنْ مِنهُمَا عَلَى حَقٍّ, وَمَنْ مِنهُمَا عَلَى بَاطِلٍ عَلِيٌّ أمْ عَائِشَةٌ؟ فَإِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ مُخطِئَةً وَهِيَ عَلَى بَاطِلٍ, فَإِنَّ نِصْفَ دِينِ الإِسلامِ يَكُونُ بَاطِلاً؛ لأنَّ مُحَمَّدًا يَقُولُ: «خُذُوا نِصْفَ دِينِكُمْ عَنْ هَذِهِ الحُمَيرَاءَ». يَقْصِدُ عَائِشَةَ. وَإِنْ كَانَ عَلِيٌّ مُخطِئًا وَهُوَ عَلَى بَاطِلٍ فَإِنَّ نِصْفَ دِينِ الإِسلامِ الآخَرَ يَكُونُ بَاطِلاً؛ لأنَّ مُحَمَّدًا يَقُولُ: «أنَا مَدِينَةُ العِلْمِ, وَعَلِيٌّ بَابُهَا». أمَا وَالحَالَةُ هَذِهِ فَلا نَأخُذُ دِينَنَا لا عَنْ عَلِيٍّ, وَلا عَنْ عَائِشَةَ!!

فَأجبتُهُ: يُؤسِفُنِي يَا صَدِيقِي أنْ أقُولَ لَكَ: إِنَّ القَاعِدَةَ الفِكرِيَّةَ الَّتِي تَبنِي عَلَيهَا أفكَارَكَ خَاطِئَةٌ وَغَيرُ صَحِيحَةٍ, وَإِنَّ المصَادِرَ الَّتِي اعتَمَدتَهَا فِي أخْذِ المَعلُومَاتِ عَنْ مَعرَكَةِ الجَمَلِ بَاطِلَةٌ وَغَيرُ مَوثُوقَة. يَا صَدِيقِي, هذا المَكَانُ فِي السُّوقِ لا يَصْلُحُ لِنِقَاشِ مِثْلِ هَذِهِ المَوَاضِيعِ الفِكْرِيَّةِ المُهِمَّةِ. إِنَّ النَّاسَ الَّذِينَ يَحتَرِمُونَ عُقُولَهُمْ, وَيُقَدِّرونَ أفكَارَهُمْ, وَيُجِلُّونَ أنفُسَهُمْ يُحَدِّدُونَ مَوعِدًا وَمَكَانًا وَأسَاسًا لِلنِّقَاش يَلِيقُ بِقَدْرِ وَمَقَامِ مَوضُوعِ البَحْثِ, وَلا يَنتَقِلُونَ مِنْ نِقَاشِ نُقْطَةٍ إِلَى نِقَاشِ نُقطَةٍ أُخرَى إِلاَّ إِذَا أشبَعُوا النُّقطَةَ الأُولَى بَحثًا, وَخَرَجُوا مِنهَا بِنَتِيجَةٍ اتَّفَقُوا عَلَيهَا جَمِيعًا. إِنْ أحْبَبْتَ مُوَاصَلَةَ النِّقَاشِ اضْرِبْ مَوعِدًا بَينِي وَبَينَكَ لا نُخلِفُهُ نَحنُ وَلا أنْتَ عَلَى أنْ نَلتَزِمَ نَحنُ الطَّرَفَانِ الشُّرُوطَ الَّتِي اتَّفَقْنَا عَلَيهَا.

حَدَّدَ صَدِيقِي مَوعدًا لِمُوَاصَلَةِ النِّقَاشِ, فَحَضَرَ وَأحْضَرَ مَعَهُ مُنَظِّرَ الحِزْبِ الشُّيوعِيِّ فِي المِنطَقَةِ, وَحَضَرْتُ وَأحْضَرْتُ مَعِي نَقِيبَ المَحِلَّيَّةِ. قُلنَا لَهُمَا: أتَتَحدَّثانِ أمْ نَتَحَدَّثُ. قَالا: بَلْ تَحَدَّثا, فَتَحَدَّثَ نَقِيبُ المَحَلِّيةِ حَدِيثًا طَيبًا. وَلَمْ يَنبِسْ أحَدُهُمَا بِبِنْتِ شَفَةٍ, وَكَانَا مَأخُوذَينِ كَأنَّ عَلَى رُؤُوسِهِمَا الطَّيرَ, قَالَ نَقِيبُ المَحَلِّيةِ: نَحنُ قَدِمْنَا لِلنِّقَاش, وَلَمْ نَأتِ لإِلقَاءِ مُحَاضَرَةٍ, هَلْ عِندَكُمْ مِنْ فِكْرٍ رَاقٍ فَتُخرِجُوهُ لَنَا؟ قَالَ مُنَظِّرُ الحِزْبِ الشُّيُوعِيِّ وَهُوَ يَنفُثُ الدُّخَانَ مِنْ غَليُونِهِ: لا شَيءَ عِندَنَا. وَبَعدَ فَترَةٍ مِنَ الزَّمَنِ لَمَحْتُ صَدِيقِي الشُّيوعِيَّ فِي مَسجِدِ أبِي دَرويِشَ بِجَبَلِ الأشرَفِيَّةِ فِي عَمَّانَ لأدَاءِ صَلاةِ الجُمُعَةِ!!

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.