بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح45)  الأهداف العليا لصيانة المجتمع
بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح45)  الأهداف العليا لصيانة المجتمع

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.  

0:00 0:00
Speed:
July 14, 2022

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام (ح45) الأهداف العليا لصيانة المجتمع

بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام

(ح45)

 الأهداف العليا لصيانة المجتمع

الحَمْدُ للهِ ذِي الطَّولِ وَالإِنعَامْ, وَالفَضْلِ وَالإِكرَامْ, وَالرُّكْنِ الَّذِي لا يُضَامْ, وَالعِزَّةِ الَّتِي لا تُرَامْ, والصَّلاةُ وَالسَّلامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ خَيرِ الأنَامِ, خَاتَمِ الرُّسُلِ العِظَامْ, وَآلِهِ وَصَحْبِهِ وَأتبَاعِهِ الكِرَامْ, الَّذِينَ طَبَّقُوا نِظَامَ الإِسلامْ, وَالتَزَمُوا بِأحْكَامِهِ أيَّمَا التِزَامْ, فَاجْعَلْنَا اللَّهُمَّ مَعَهُمْ, وَاحشُرْنا فِي زُمرَتِهِمْ, وثَبِّتنَا إِلَى أنْ نَلقَاكَ يَومَ تَزِلُّ الأقدَامُ يَومَ الزِّحَامْ.  

أيها المؤمنون:

السَّلامُ عَلَيكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ وَبَعدُ: نُتَابِعُ مَعَكُمْ سِلْسِلَةَ حَلْقَاتِ كِتَابِنا "بلوغ المرام من كتاب نظام الإسلام" وَمَعَ الحَلْقَةِ الخَامِسَةِ وَالأربَعِينَ, وَعُنوَانُهَا: "الأهدَافُ العُليَا لِصِيَانَةِ المُجتَمَعِ". نَتَأمَّلُ فِيهَا مَا جَاءَ فِي الصَّفحَةِ الحَادِيَةِ وَالثَّلاثِينَ مِنْ كِتَابِ "نظَامِ الإِسلامِ" لِلعَالِمِ وَالمُفَكِّرِ السِّيَاسِيِّ الشَّيخِ تَقِيِّ الدِّينِ النَّبهَانِيِّ. 

يَقُولُ رَحِمَهُ اللهُ: "وَلِذَلِكَ لَمْ تَكُنِ الأهدَافُ العُليَا لِصِيَانَةِ المُجتَمَعِ مِنْ وَضْعِ الإِنسَانِ، بَلْ هِيَ مِنْ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ، وَهِيَ ثَابِتَةٌ لا تَتَغيَّرُ وَلا تَتَطَوَّرُ، فَالْمُحَافَظَةُ عَلَى نَوعِ الإِنسَانِ، وَعَلَى العَقْلِ، وَعَلَى الكَرَامَةِ الإِنسَانيَّةِ، وَعَلَى نَفْسِ الإِنسَانِ، وَعَلَى المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ، وَعَلَى الدِّينِ وَعَلَى الأمْنِ، وَعَلَى الدَّولَةِ، أهدَافٌ عُلْيَا ثَابِتَةٌ لِصِيَانَةِ الْمُجتَمَعِ، لا يَلْحَقُهَا التَّغْيِيرُ وَلا التَّطَوُّرُ، وَوَضَعَ لِلمُحَافَظَةِ عَلَيهَا عُقُوبَاتٍ صَارِمَةً، فَوَضَعَ الْحُدُودَ وَالعُقُوبَاتِ لِلمُحَافَظَةِ عَلَى هَذِهِ الأهدَافِ الثِّابِتَةِ، وَلِذَلِكَ يُعتَبرُ القِيَامُ بِالْمُحَافَظَةِ عَلَى هَذِهِ الأهدَافِ وَاجِبًا، لأنَّهَا أوَامِرُ وَنَوَاهٍ مِنَ اللهِ، لا لأنَّهَا تُحَقِّقُ قِيَمًا مَاديَّةً. وَهَكَذَا يَقُومُ المُسلِمُ وَتَقُومُ الدَّولَةُ بِجَمِيعِ الأعْمَالِِ حَسَبَ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ لأنَّهَا هِيَ الَّتِي تُنَظِّمُ شُؤُونَ الإِنسَانِ كُلَّهَا، وَالقِيَامُ بِالأعْمَالِ حَسَبَ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ هُوَ الَّذِي يُوجِدُ الطُمَأْنِينَةَ عِندَ المُسلِمِ. وَمِنْ هُنَا كَانَتِ السَّعَادَةُ لَيسَتْ إِشبَاعَ الجَسَدِ وَإِعطَاءَه مُتَعَهُ، بَلْ هِيَ إِرضَاءُ اللهِ سُبحَانَهُ وَتَعَالَى".

وَنَقُولُ رَاجِينَ مِنَ اللهِ عَفْوَهُ وَمَغْفِرَتَهُ وَرِضْوَانَهُ وَجَنَّتَهُ: يُتَابِعُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ حَدِيثَهُ عَنْ سُمُوِّ مَبدَأِ الإِسلامِ وَرُقِيِّهِ وَعَظَمَتِهِ, وَحَسَبَ طَرِيقَتِهِ فِي وَضْعِ الخَطِّ المُستَقِيمِ مُمَثَّلاً بِمَبدَأِ الإِسلامِ,  إِلَى جَانِبِ الخَطَّينِ الأعوَجَينِ مُمَثَّلَينِ بِالمَبدَأينِ الرَّأسْمَالِيِّ وَالاشتِرَاكِيِّ؛ لِيَظهَرَ اعوِجَاجَهُمَا, وَبَعدَ الهَدْمِ وَإِزَالَةِ الأنقَاضِ يَأتِي دَورُ البِنَاءِ والتَّعْمِيرِ, بَعدَ أنْ هَدَمَ الشَّيخُ المَبدَأ الرَّأسْمَالِيَّ وَحَطَّمَهُ مِنْ أسَاسِهِ, وَنَقَضَ الاشتِرَاكِيَّةَ وَخَلَعَهَا وَاجتَثَّهَا مِنْ جُذُورِهَا بَعدَ أنْ فَعَلَ ذَلِكَ شَرَعَ يُبَيِّنُ عَظَمَةَ وَسُمُوَّ التَّشرِيعِ الإِسلامِيِّ, فَذَكَرَ أنَّ الأهدَافَ العُليَا لِصِيَانَةِ المُجتَمَعِ لَيسَتْ مِنْ وَضْعِ الإِنسَانِ، بَلْ هِيَ مِنْ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ، وَهِيَ ثَابِتَةٌ لا تَتَغيَّرُ وَلا تَتَطَوَّرُ, وَيُمكِنُ إِجمَالُ مَا قَالَهُ الشَّيخُ تَقِيُّ الدِّينِ فِي هَذَا الشَّأنِ بِالبُنُودِ الآتِيَةِ:

  1. الْمُحَافَظَةُ عَلَى نَوعِ الإِنسَانِ، وَعَلَى العَقْلِ، وَعَلَى الكَرَامَةِ الإِنسَانيَّةِ، وَعَلَى نَفْسِ الإِنسَانِ، وَعَلَى المِلْكِيَّةِ الفَردِيَّةِ، وَعَلَى الدِّينِ وَعَلَى الأمْنِ، وَعَلَى الدَّولَةِ، أهدَافٌ عُلْيَا ثَابِتَةٌ لِصِيَانَةِ الْمُجتَمَعِ، لا يَلْحَقُهَا التَّغْيِيرُ وَلا التَّطَوُّرُ.
  2. وَضَعَ الإِسلامُ لِلمُحَافَظَةِ عَلَيهَا عُقُوبَاتٍ صَارِمَةً: فَوَضَعَ الْحُدُودَ وَالعُقُوبَاتِ لِلمُحَافَظَةِ عَلَى هَذِهِ الأهدَافِ الثِّابِتَةِ.
  3. يُعتَبرُ القِيَامُ بِالْمُحَافَظَةِ عَلَى هَذِهِ الأهدَافِ وَاجِبًا، لأنَّهَا أوَامِرُ وَنَوَاهٍ مِنَ اللهِ، لا لأنَّهَا تُحَقِّقُ قِيَمًا مَاديَّةً.
  4. يَقُومُ المُسلِمُ, وَتَقُومُ الدَّولَةُ بِجَمِيعِ الأعْمَالِ حَسَبَ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ؛ لأنَّهَا هِيَ الَّتِي تُنَظِّمُ شُؤُونَ الإِنسَانِ كُلَّهَا.
  5. القِيَامُ بِالأعْمَالِ حَسَبَ أوَامِرِ اللهِ وَنَوَاهِيهِ هُوَ الَّذِي يُوجِدُ الطُمَأْنِينَةَ عِندَ المُسلِمِ.
  6. لَيسَتْ السَّعَادَةُ إِشبَاعَ الجَسَدِ وَإِعطَاءَه مُتَعَهُ، بَلْ هِيَ إِرضَاءُ اللهِ سُبحَانَهُ وَتَعَالَى.

وَنُضِيفُ فَنَقُولُ: هُنَاكَ خَمسَةُ أشيَاءَ مَعرُوفَةٌ عِندَ العُلَمَاءِ بِالضَّرُورَاتِ الخَمْسِ وَهِيَ: الدِّينُ، وَالنَّفْسُ، وَالعَقلُ، وَالعِرْضُ، وَالمَالُ. هَذِهِ الخَمسَةُ المَذكُورَةُ هِيَ الَّتِي أتَتِ الشَّرِيعَةُ, بَلْ جَمِيعُ الشَّرَائِعِ بِرِعَايَتِهَا وَالْمُحَافَظَةِ عَلَيهَا، وَقَد عُلِمَتْ رِعَايَةُ الشَّرعِ لِهَذِهِ الضَّرُورَاتِ مِنْ مَجمُوعِ نُصُوصِ الشَّرِيعَةِ، قَالَ الشَّاطِبِيُّ مُبَيِّناً هَذِهِ الضَّرُورَاتِ وَوَجْهَ الاستِدلالِ عَلَيهَا: "فَقَدِ اتَّفَقَتِ الأُمَّةُ بَلْ سَائِرُ الْمِلَلِ عَلَى أَنَّ الشَّرِيعَةَ وُضِعَتْ لِلْمُحَافَظَةِ عَلَى الضَّرُوراتِ الْخَمْسِ، وَهِيَ: الدِّينُ، وَالنَّفْسُ، وَالنَّسْلُ، وَالْمَالُ، وَالْعَقْلُ وَعِلْمُهَا عِنْدَ الأُمَّةِ كَالضَّرُورِيِّ، وَلَمْ يَثْبُتْ لَنَا ذَلِكَ بِدَلِيلٍ مُعَيَّنٍ، وَلا شَهِدَ لَنَا أَصْلٌ مُعَيَّنٌ يَمْتَازُ بِرُجُوعِهَا إِلَيْهِ، بَلْ عُلمت مُلاءَمَتُهَا لِلشَّرِيعَةِ بِمَجْمُوعِ أَدِلَّةٍ لا تَنْحَصِرُ فِي بَابٍ وَاحِدٍ، وَلَوِ اسْتَنَدَتْ إِلَى شَيْءٍ مُعَيَّنٍ لَوَجَبَ عَادَةً تَعْيِينُهُ". وقَالَ أهلُ العِلمِ: رِعَايَةُ الشَّرعِ لِهَذِهِ الضَّرورَاتِ الخَمْسِ: الدِّينِ، والنَّفسِ، والمالِ، والعِرضِ، والعقلِ، بِمَا شَرَعَهُ اللهُ تَعَالَى مِنَ الأحكَامِ، مِثَالُها: أنْ شَرَعَ اللهُ الجهَادَ وَقَتلَ المُرتَدِّ لِحِفظِ الدِّينِ، وَشَرَعَ القِصَاصَ لِحِفْظِ النَّفسِ، وَشَرَعَ حَدَّ السَّرقةِ لِحِفْظِ الْمَالِ، وَشَرَعَ حَدَّ الزِّنا وَالقذْفِ لِحِفْظِ العِرْضِ، وَشَرَعَ حَدَّ شُّربِ الخَمْرِ لِحِفْظِ العَقْلِ.و َأمَّا التَّرتِيبُ بَينَ هَذِهِ الضَّرُورَاتِ: فَبَحْثٌ طَوِيلٌ جِدًّا، وَلِلعُلَمَاءِ فِيهِ تَفَاصِيلُ يَطُولُ استِقصَاؤُهَا، لِكِنَّ الأكثَرَ عَلَى أنَّهُ يُقَدَّمُ حِفْظُ الدِّينِ عَلَى مَا عَدَاهُ، وَلا شَكَّ فِي أنَّ حِفْظَ أصْلِ الدِّينِ مُقَدَّمٌ عَلَى مَا عَدَاهُ, كَمَا أطَالَ الشَّاطِبِيُّ فِي تَقرِيرِهِ فِي المُوَافَقَاتِ: "ثُمَّ حِفْظُ النَّفسِ ثُمَّ العِرْضِ ثُمَّ المَالِ ثُمَّ العَقْلِ.

قَالَ بَعضُ العُلَمَاءِ: وَيُقَدَّمُ حِفْظُ الدِّينِ مِنْ الضَّرُورَاتِ عَلَى مَا عَدَاهُ عِنْدَ الْمُعَارَضَةِ لأنَّهُ الْمَقْصُودُ الْأَعْظَمُ، قَالَ تَعَالَى: (وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلا لِيَعْبُدُونِ).(الذاريات 56) وَغَيْرُهُ مَقْصُودٌ مِنْ أَجْلِهِ؛ وَلأَنَّ ثَمَرَتَهُ أَكْمَلُ الثَّمَرَاتِ وَهِيَ نَيْلُ السَّعَادَةِ الأبَدِيَّةِ فِي جِوَارِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، ثُمَّ يُقَدَّمُ حِفْظُ النَّفْسِ عَلَى حِفْظِ النَّسَبِ وَالْعَقْلِ وَالْمَالِ؛ لِتَضَمُّنِهِ الْمَصَالِحَ الدِّينِيَّةَ، لأنَّهَا إنَّمَا تَحْصُلُ بِالْعِبَادَاتِ, وَحُصُولُهَا مَوْقُوفٌ عَلَى بَقَاءِ النَّفْسِ، ثُمَّ يُقَدَّمُ حِفْظُ النَّسَبِ عَلَى البَاقِيَيْنِ، لأنَّهُ لِبَقَاءِ نَفْسِ الوَلَدِ، إذْ بِتَحْرِيمِ الزِّنَا لا يَحْصُلُ اخْتِلَاطُ النَّسَبِ, فَيُنْسَبُ إلَى شَخْصٍ وَاحِدٍ, فَيَهْتَمَّ بِتَرْبِيَتِهِ وَحِفْظِ نَفْسِهِ, وَإِلاَّ أُهْمِلَ فَتَفُوتُ نَفْسُهُ لِعَدَمِ قُدْرَتِهِ عَلَى حِفْظِهَا، ثُمَّ يُقَدِّمُ حِفْظَ الْعَقْلِ عَلَى حِفْظِ الْمَالِ؛ لِفَوَاتِ النَّفْسِ بِفَوَاتِهِ, حَتَّى إِنَّ الْإِنْسَانَ بِفَوَاتِهِ يَلْتَحِقُ بِالْحَيَوَانَاتِ, وَيَسْقُطُ عَنْهُ التَّكْلِيفُ, وَمِنْ ثَمَّةَ وَجَبَ بِتَفْوِيتِهِ مَا وَجَبَ بِتَفْوِيتِ النَّفْسِ وَهِيَ الدِّيَةُ الْكَامِلَةُ".

وَهَذَا لا يَطَّرِدُ، بَلْ لَيسَ لِلتَّرتِيبِ بَينَ هَذِهِ الضَّرُورَاتِ قَاعِدَةٌ ثَابِتَةٌ، فَإِنَّ دَرَجَاتِ الضَّرُورِيِّ مُتَفَاوِتَةٌ كَمَا يُعرَفُ بِالنَّظَرِ فِي أحكَامِ الإِكرَاهِ، وَقَد بَيَّنَ هَذَا المَعنَى أحَدُ العُلَمَاءِ بَيَانًا حَسَنًا فَقَالَ مَا عِبَارَتُهُ: "وَالضَّرُورَاتُ الخَمْسُ مُتَفاوِتَةٌ فِيمَا بَينَهَا فِي قوَّةِ الضَّرورَةِ، فَحِفْظُ الدِّينِ يُستَرخَصُ لأجلِهِ النَّفسُ والمالُ. وَحِفْظُ النَّفْسِ مُقدَّمٌ عَلَى حِفْظِ المَالِ، فَإِنَّهَا تُفتَدَى بِالمَالِ, وَالمَالُ يُمكِنُ استِدرَاكُ مَا يَفُوتُ مِنهُ بِخِلافِ النَّفْسِ، وَحِفْظُ العِرضِ بِالعِفَّةِ مِنَ الزِّنا يُفتَدَى بِالمَالِ، بَلْ بِالنَّفْسِ، وَحِفْظُ العَقْلِ يُغتفرُ فِيهِ مَا لا يُغْتفَرُ فِي غَيرِهِ مِنَ الضَّرُورَاتِ بِالعُذرِ، وَدَرَجَاتُ ذَلِكَ مُتَفَاوِتَةٌ بِاعتِبَارَاتٍ تُدْرَكُ مِنْ أحكَامِ الإِكرَاهِ، وَحَالِ الضَّرورَةِ والتَّحقيقُ أنَّ ترتيبَ الضَّرُورَاتِ لَيسَ لَهُ قَانُونٌ وَاضِحٌ يُعَوَّلُ عَلَيهِ، وَهِيَ كَمَا أشَرْتُ تَتَفَاوَتُ بِاعتِبَارَاتِ، فَلِذَا لا يَندَرِجُ تَرتِيبُها ضِمنَ أُصولِ المَقَاصِدِ، وَإنَّمَا التَّرتيبُ صَحِيحٌ فِي تَرتِيبِ المَصَالِحِ مِنْ حَيثُ الجُملَةِ. وَاللهُ تَعَالَى أعْلَى وَأعلَمُ.

 64

أيها المؤمنون:

نَكتَفي بِهذا القَدْرِ في هَذِه الحَلْقة, مَوعِدُنَا مَعَكُمْ في الحَلْقةِ القادِمَةِ إنْ شَاءَ اللهُ تَعَالَى, فَإِلَى ذَلِكَ الحِينِ وَإِلَى أَنْ نَلْقَاكُمْ وَدَائِماً, نَترُكُكُم في عنايةِ اللهِ وحفظِهِ وأمنِهِ, سَائِلِينَ الْمَولَى تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَن يُعزَّنا بِالإسلام, وَأنْ يُعزَّ الإسلام بِنَا, وَأن يُكرِمَنا بِنَصرِه, وَأن يُقِرَّ أعيُننَا بِقيَامِ دَولَةِ الخِلافَةِ الرَّاشِدَةِ الثَّانِيَةِ عَلَىْ مِنْهَاْجِ النُّبُوَّةِ في القَريبِ العَاجِلِ, وَأَن يَجعَلَنا مِن جُنُودِهَا وَشُهُودِهَا وَشُهَدَائِها, إنهُ وَليُّ ذلكَ وَالقَادِرُ عَلَيهِ. نَشكُرُكُم عَلى حُسنِ استِمَاعِكُم, وَالسَّلامُ عَليكُم وَرَحمَةُ اللهِ وَبَركَاتُه.

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.