الرعاية الصحية في الدولة الإسلامية – الحلقة العشرون
الرعاية الصحية في الدولة الإسلامية – الحلقة العشرون

لا زلنا في الحديث عن أنواع من الرعاية والوقاية في الإسلام: د) التطعيمات: ...

0:00 0:00
Speed:
February 19, 2024

الرعاية الصحية في الدولة الإسلامية – الحلقة العشرون

الرعاية الصحية في الدولة الإسلامية

الحلقة العشرون

لا زلنا في الحديث عن أنواع من الرعاية والوقاية في الإسلام:

د) التطعيمات:

التطعيم هو وسيلة لتطوير المناعة ضد مسببات الأمراض من فيروسات وجراثيم، عن طريق إدخال أجزاء غير خطرة من مسببات الأمراض هذه إلى الجسم لتحفيز جهاز المناعة الطبيعي على إنتاج أجسام مضادة ضد مسببات المرض الأكثر خطرا.

فالتطعيم هو جزء من الوقاية الصحية الأولية، بحيث يقدم للأصحاء لتقوية جهاز المناعة لديهم وزيادة فعاليته في مقاومة مسببات المرض.

وتتعدى فائدة التطعيم أحيانا الفرد المطعم حيث أن عدم إصابته بالمرض تمنع أيضا العدوى التي يمكن أن تنتقل منه إلى غيره ممن لم يتلق التطعيم. وإذا تلقى ما نسبته 90% من الناس تطعيما ضد مسبب مرض معين، فباقي الناس ممن لم يتلقوا التطعيم مباشرة سيكونون بمأمن من المرض لأن مسبب المرض يصبح نادرا في مثل هذه الجماعة بحيث يقل احتمال التعرض له، وهذا ما يسمى بمناعة القطيع.


يذكر (والله أعلم) أنه بعد برنامج تطعيم قامت به منظمة الصحة العالمية عام 1977م شمل معظم دول العالم، فقد اختفى بهذه الطريقة مرض الجدري (Smallpox) من العالم، ولم يعد مسبب المرض هذا موجودا إلا في المختبرات.

ولأهمية التطعيم وفعاليته في الوقاية من الأمراض، فإن الدولة الإسلامية تقدم هذه الرعاية الصحية للرعية بالمجان، وفق برنامج محدد ومقسم حسب فئات الجيل، يقرره أهل الإختصاص بموازنة مدى انتشار مسببات المرض المراد التطعيم ضدها وخطورة المرض الناتج عنها، مع العوارض الجانبية للتطعيم نفسه. ويتم تطعيم المواليد الجدد في المستشفيات ودور الولادة، والأطفال في مراكز رعاية الأم والطفل، وطلاب المدارس في مدارسهم، والأفراد الأكبر سنا في الجيش أو في المراكز الصحية الفرعية.

ويكون التطعيم إلزاميا أو اختياريا، بحسب تعلقه بإزالة الضرر عن الجماعة. فإن كان المرض المراد التطعيم ضده خطرا ومعديا يجبر الفرد على تلقي التطعيم، حتى لا يعرض غيره من أفراد المجتمع لخطر الإصابة بالمرض، وحتى يتكون ما يسمى بمناعة القطيع. ويستثنى من المجبرين على تلقي التطعيم من كان لديه حساسية للتطعيم، أو كان مصابا بضعف في جهاز المناعة بحيث يكون التطعيم نفسه خطرا عليه، وهؤلاء تكون حمايتهم من المرض بمناعة القطيع. أما الأمراض التي لا تسبب ضررا للجماعة، كأن يكون المرض غير معد أو غير خطر على الجماعة فيخير الفرد في تلقي التطعيم ضده. 

وقد تكون هنالك برامج تطعيم عالمية تقوم بها منظمات دولية كمنظمة الصحة العالمية أو دول أخرى لإزالة مرض معين من العالم كما في حالة الجدري، ويطلب من الدولة الإسلامية المشاركة فيها. وفي مثل هذه الحالة على الدولة الإسلامية أن تشترط أن تطلع على كافة المعلومات المتعلقة بالتطعيم وعوارضه الجانبية وبرنامجه، وأن يصنع التطعيم المراد تقديمه لرعايا الدولة الإسلامية في مصانع الدولة وتحت إشراف دوائرها ومختصيها، ويعطى للرعية بواسطة أجهزة الدولة الإسلامية الصحية وبإشرافها، ولا يقبل أن يتولى هذه الأعمال مندوبون من منظمة الصحة العالمية أو من دول أخرى إلا بصفة مراقبين فقط.

فالمنظمات الدولية تلك لا أمان لها، ففي مقالة بعنوان: "كابوس مروع، أسرار منظمة الصحة العالمية"، وهو جهد جماعي يهدف إلى الكشف عن الدافع وراء إطلاق هذا الفيروس والوباء، للتحذير مقدما عن أمور ستحدث في المستقبل القريب، ذكرت المقالة: (أن برنامج التطعيم الإجباري ضد فيروس إنفلونزا الخنازيرH1N1  عندما ينظر إليه بالأخذ في الاعتبار، تبرهن صحة فرضية أن الفيروسH1N1  من الفيروسات المركبة جينيا وأنه تم إطلاقه عن عمد لتبرير التطعيم، وإن التحليل الدقيق للفيروس يكشف عن أن الجينات الأصلية للفيروس هي نفسها التي كانت في الفيروس الوبائي الذي انتشر عام 1918م بالإضافة إلى جينات من فيروس انفلونزا الطيور H5N1، وأخرى من سلالتين جديدتين لفيروس H3N2 وأن من تأثيرات هذا التطعيم الملوث: التدني للقدرات العقلية والفكرية، وتدهور الصحة، وانخفاض القدرات الجنسية).

وفي ظل جائحة كورونا وبحسب ما ذكرته العديد من وسائل الإعلام الفرنسية، فإن المدير العام لـ"المعهد الوطني للصحة والأبحاث الطبية"، كاميل لوكت، ورئيس طوارئ مستشفى "كوشان باريس" جان بول ميرا، اقترحا إجراء اختبار للقاح "BCG" المطبق ضد السل ليتم تطويره ضد فيروس كورونا المستجد (كوفيد-19)، بأن تكون في الدول الأفريقية - كفئران تجارب - حيث لا توجد فيها كمامات ولا علاج ولا عناية مركزة، كما تم استخدامها من قبل في إيجاد علاج للإيدز وغيره من الأمراض.

جمع وإعداد: راضية عبد الله

More from null

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی" - قسمت پانزدهم

تأملاتی در کتاب: "از مؤلفه‌های روانشناسی اسلامی"

تهیه کننده: استاد محمد احمد النادی

قسمت پانزدهم

الحمدلله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی امام المتقین، و سید المرسلین، مبعوث رحمت للعالمین، سیدنا محمد و علی آله و صحبه اجمعین، و اجعلنا معهم، و احشرنا فی زمرتهم برحمتک یا ارحم الراحمین.

شنوندگان گرامی، شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

السلام علیکم و رحمه الله و برکاته، و بعد: در این قسمت، تأملات خود را در کتاب: "از مؤلفه های روانشناسی اسلامی" ادامه می دهیم. و به منظور ساختن شخصیت اسلامی، با توجه به ذهنیت اسلامی و روانشناسی اسلامی، می گوییم و از خدا توفیق می طلبیم:

ای مسلمانان:

در قسمت گذشته گفتیم: برای مسلمان نیز سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند، همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند، و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و در این قسمت اضافه می کنیم و می گوییم: برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد، به دلیل حدیث ابوهریره که بخاری در الأدب المفرد و ابویعلی در مسندش و نسائی در الکنی و ابن عبدالبر در التمهید آورده اند، و عراقی گفته است: سند آن خوب است، و ابن حجر در تلخیص الحبیر گفته است: سند آن حسن است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "به همدیگر هدیه دهید تا یکدیگر را دوست داشته باشید".

و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد، به دلیل حدیث عایشه نزد بخاری که گفت: "رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هدیه را می پذیرفت و در مقابل آن پاداش می داد".

و حدیث ابن عمر نزد احمد و ابوداود و نسائی، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به خدا پناه برد، به او پناه دهید، و هر کس از شما به نام خدا چیزی خواست، به او بدهید، و هر کس از خدا طلب پناهندگی کرد، به او پناه دهید، و هر کس به شما احسانی کرد، به او پاداش دهید، و اگر نیافتید، برای او دعا کنید تا بدانید که به او پاداش داده اید".

و این بین برادران است، و هیچ ارتباطی با هدایای رعیت به حاکمان ندارد، زیرا آنها مانند رشوه حرام هستند، و از پاداش دادن این است که بگوید: خدا به تو جزای خیر دهد.

ترمذی از اسامه بن زید رضی الله عنهما روایت کرده و گفته است حسن صحیح است، گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس به او احسانی شود و به کننده آن بگوید: "خدا به تو جزای خیر دهد" به درستی که در ستایش مبالغه کرده است". و ستایش شکر است، یعنی پاداش دادن، به ویژه از کسی که غیر از آن چیزی نمی یابد، به دلیل آنچه ابن حبان در صحیح خود از جابر بن عبدالله روایت کرده است، گفت: شنیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس نیکی کند و جز ستایش برای او خیری نیابد، پس او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به باطل زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و با سند حسن نزد ترمذی از جابر بن عبدالله روایت شده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس عطایی کند و چیزی بیابد، باید آن را جبران کند، و اگر نیابد، باید او را ستایش کند، پس هر کس او را ستایش کند، او را شکر کرده است، و هر کس آن را پنهان کند، کفر ورزیده است، و هر کس به چیزی که به او داده نشده است زینت کند، مانند کسی است که دو لباس دروغ پوشیده است". و کفر ورزیدن به عطاء یعنی پنهان کردن و پوشاندن آن.

و با سند صحیح ابوداود و نسائی از انس روایت کرده اند که گفت: "مهاجرین گفتند ای رسول خدا، انصار همه پاداش را بردند، ما قومی را ندیدیم که بهتر از آنها در دادن چیزهای زیاد بذل و بخشش کنند، و نه بهتر از آنها در همدردی در چیزهای کم، و آنها مخارج ما را کفایت کردند، فرمود: آیا شما آنها را به خاطر آن ستایش نمی کنید و برای آنها دعا نمی کنید؟ گفتند: آری، فرمود: پس آن در مقابل آن است".

و شایسته است که مسلمان کم را مانند زیاد شکر کند، و از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند، به دلیل آنچه عبدالله بن احمد در زوائد خود با سند حسن از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس کم را شکر نکند، زیاد را شکر نکرده است، و هر کس از مردم تشکر نکند، خدا را شکر نکرده است، و سخن گفتن از نعمت خدا شکر است، و ترک آن کفر است، و جماعت رحمت است، و تفرقه عذاب است".

و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند، به دلیل آنچه بخاری از ابوموسی روایت کرده است، گفت: "پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته بود که مردی آمد و سؤال کرد، یا نیازمندی حاجتی را طلب کرد، رو به ما کرد و فرمود: شفاعت کنید تا پاداش داده شوید و خداوند بر زبان پیامبرش آنچه را که می خواهد جاری کند".

و به دلیل آنچه مسلم از ابن عمر از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که فرمود: "هر کس برای برادر مسلمانش به صاحب قدرتی برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری واسطه شود، در روزی که قدم ها می لغزند، برای عبور از صراط یاری می شود".

و همچنین برای مسلمان مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، به دلیل آنچه ترمذی روایت کرده و گفته است این حدیث حسن است از ابودرداء از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که فرمود: "هر کس از آبروی برادرش دفاع کند، خداوند در روز قیامت آتش را از صورتش دور می کند". و حدیث ابودرداء را احمد آورده و گفته است سندش حسن است، و هیثمی نیز همین را گفته است.

و آنچه اسحاق بن راهویه از اسماء بنت یزید روایت کرده است که گفت: شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم می فرمود: "هر کس در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند، بر خدا حق است که او را از آتش آزاد کند".

و قضاعی در مسند الشهاب از انس آورده است، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "هر کس در غیاب برادرش را یاری کند، خداوند او را در دنیا و آخرت یاری می کند". و قضاعی همچنین از عمران بن حصین با این اضافه آورده است: "و او توانایی یاری کردن او را دارد". و به دلیل آنچه ابوداود و بخاری در الأدب المفرد آورده اند، و زین عراقی گفته است: سندش حسن است از ابوهریره که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: "مؤمن آینه مؤمن است، و مؤمن برادر مؤمن است، از هر کجا که او را ملاقات کند، زیان او را از او دفع می کند و از پشت سر از او محافظت می کند".

ای مسلمانان:

از طریق احادیث نبوی شریفی که در این قسمت و قسمت قبل وارد شده است، دانستید که برای کسی که برادری را در راه خدا دوست دارد، سنت است که او را از دوست داشتن خود آگاه کند و به او اطلاع دهد. و همچنین برای مسلمان سنت است که برای برادرش در غیابش دعا کند. همانطور که برایش سنت است که از برادرش بخواهد که برایش دعا کند. و برای او سنت است که پس از دوست داشتن او، از او دیدار کند و با او بنشیند و با او پیوند برقرار کند و در راه خدا با او بذل و بخشش کند. و برای مسلمان مستحب است که با آنچه دوست دارد با برادرش ملاقات کند تا او را با این کار خوشحال کند. و برای مسلمان مستحب است که به برادرش هدیه دهد. و همچنین مستحب است که هدیه او را بپذیرد، و در مقابل آن پاداش دهد.

و شایسته است که مسلمان از مردمی که به او خیری می رسانند تشکر کند. و از سنت است که برای برادرش برای منفعت خیر یا آسان کردن دشواری شفاعت کند. و همچنین برای او مستحب است که در غیاب از آبروی برادرش دفاع کند. پس آیا به این احکام شرعی و سایر احکام اسلام پایبند باشیم؛ تا همانگونه باشیم که پروردگارمان دوست دارد و از آن راضی می شود، تا آنچه را که در ماست تغییر دهد، و احوال ما را اصلاح کند، و به خیر دنیا و آخرت دست یابیم؟!

شنوندگان گرامی: شنوندگان رادیو دفتر اطلاع رسانی حزب التحریر:

در این قسمت به این مقدار بسنده می کنیم، به این امید که تأملات خود را در قسمت های آینده ان شاء الله تعالی تکمیل کنیم، تا آن زمان و تا زمانی که شما را ملاقات کنیم، شما را در پناه خدا و حفظ و امان او می گذاریم. از حسن توجه شما سپاسگزاریم و السلام علیکم و رحمه الله و برکاته.

بدانید ای مسلمانان! - قسمت 15

بدانید ای مسلمانان!

قسمت 15

اینکه از دستگاههای دولت خلافت، یاری دهندگان هستند، و آنها وزیرانی هستند که خلیفه آنها را با خود منصوب می کند، تا در تحمل بارهای خلافت و انجام مسئولیت های آن به او کمک کنند، زیرا فراوانی بارهای خلافت، به ویژه هر چه دولت خلافت بزرگتر و گسترده تر شود، خلیفه به تنهایی از حمل آن ناتوان می شود و نیاز به کسی دارد که در حمل آن برای انجام مسئولیت هایش به او کمک کند، اما درست نیست که آنها را بدون قید و شرط وزیر بنامیم تا معنای وزیر در اسلام که به معنای معاون است، با معنای وزیر در نظام های عرفی کنونی بر اساس دموکراسی سرمایه داری سکولار یا سایر نظام هایی که در عصر حاضر شاهد آن هستیم، اشتباه نشود.